Q&A จากเหตุการณ์เพลิงไหม้… ทำไมเราถึงควรมีระยะถอยร่นอาคาร ?

ครั้งนี้อาจจะไม่ใช่คำถามจากทางบ้านเหมือนที่ผ่านมา แต่เมื่อเราเจอะเจอเรื่องราวที่น่าสนใจก็อดไม่ได้ที่จะหยิบเอามาบอกเล่ากันครับ กับเหตุการณ์ไฟไหม้อาคารในกรุงเทพฯที่ ถ.นราธิวาส18 เมื่อ 3-4 วันก่อนนี้เอง ความรุนแรงจากเปลวเพลิงที่ลุกลามอย่างรวดเร็วสร้างความเสียหายให้กับโครงสร้างอาคาร ทรัพย์สินเครื่องใช้ และชีวิตของผู้ที่อาศัยอยู่ภายใน

1

ผู้สื่อข่าวรายงานการสันนิษฐานในชั้นต้น  ถึงสาเหตุของเพลิงไหม้และการลุกลามของเปลวเพลิงที่รวดเร็วว่า  อาจเป็นเพราะการจุดธูปไหว้เจ้าและไฟฟ้าลัดวงจรจากพัดลมตั้งพื้นที่อยู่ในจุดใกล้เคียง   ประกายไฟลุกลามอย่างรวดเร็วไปที่วัสดุปูพื้น ผนัง เพดานที่ทำด้วยไม้ปาร์เก้ และไม้สักในส่วนตกแต่งอาคาร  เปลวเพลิงเดินทางจากชั้น 3 ของตึกขึ้นไปสู่ชั้นที่สูงกว่า เพราะแต่ละชั้นไม่มีการสร้างประตูปิดกั้นภายใน  ทำให้เพลิงไหม้ลุกลามขึ้นได้อีกเป็นทวีคูณ

2

(ภาพจาก http://news.mthai.com/hot-news/general-news/478624.html)

เปลวไฟเผาไหม้กินเวลายาวนานมากกว่า 4 ชั่วโมงถึงจะควบคุมสถานการณ์ให้อยู่ในความสงบได้ ทั้งที่โดยทั่วไปแล้ว ประสิทธิภาพการทนไฟของอาคารก่อสร้างถูกจำกัดไว้ในช่างเวลาแค่ 2 ชั่วโมงเท่านั้น สำหรับการหนีภัยเพลิงและการถล่มของโครงสร้างที่ได้รับความเสียหาย  ซึ่งสาเหตุที่ต้องใช้เวลานานกว่าการควบคุมสถานการณ์ได้ ก็เกี่ยวข้องกับระยะถอยร่นอาคารหลังนี้นั่นเองครับ

3

(ภาพจาก http://www.bangkokbiznews.com/news/detail/685753)4

(ภาพจาก http://www.komchadluek.net/detail/20160205/221867.html)

เหตุผลหนึ่งที่สำคัญของการกำหนดระยะถอยร่นของอาคาร ที่คนทั่วไปอาจจะยังไม่ทราบกันก็คือ  เพื่อให้ที่ว่างนั้นสามารถใช้ประโยชน์ในเรื่องความปลอดภัย การป้องกันอัคคีภัย และการอำนวยความสะดวกอื่นๆ ในกรณีควบคุมเหตุการณ์เพลิงไหม้ ก็คือการสร้างพื้นที่ทางหนีไฟเพื่อความปลอดภัยสำหรับผู้อยู่อาศัย  ทำบันไดหนีไฟมาสู่ภายนอก  และเผื่อไว้ให้เพียงพอให้รถดับเพลิงสามารถขับเข้าไปจอดดำเนินการดับไฟได้ตามปกติ จึงจำเป็นต้องการพื้นที่ให้รถใหญ่เข้าได้ตามกฎหมายก่อสร้างอาคารสูง  กระทรวงฉบับที่ 55 (พ.ศ. 2543) ที่ระบุไว้ว่า อาคารสูงเกิน 23 เมตรขึ้นไป จะต้องมีระยะห่างจากพื้นที่ขอบเขตที่ดินไม่น้อยกว่า 6 เมตร มีถนนทางเข้ากว้างอย่างน้อย 10 เมตร นะครับ

5

(ภาพจาก http://www.manager.co.th/Crime/ViewNews.aspx?NewsID=9590000012933)

แต่เมื่อเราสืบย้อนกลับไปอาคารหลังนี้  พบว่าเป็นอาคาร 9 ชั้น ที่สร้างก่อนจะมีกฎควบคุมอาคารสูง  กฏกระทรวงฉบับที่ 33 (ปี 2535) ทำให้ไม่มีข้อกำหนดเรื่องความปลอดภัยรัดกุมอย่างในปัจจุบัน  ก่อนที่จะดำเนินการต่อเติมและก่อสร้างมาเป็นอาคารสูง 10 ชั้นที่เกินกว่า 23 เมตรอย่างแน่นอน  แต่กลับมีบันไดหนีไฟที่ไม่ได้มาตรฐาน (บันไดลิง)  ไม่มีส่วนปิดกั้นภายในแต่ละชั้นและถนนรอบอาคารขนาดเล็กแคบ แออัดเกินกว่ารถดับเพลิงจะเข้าไปได้

r8

(ภาพจาก http://202.129.59.73/nana/know/061155/road/road.htm)

6

(ภาพจาก http://social.tnews.co.th/content/178379/)

ผลเสียจากการสร้างระยะถ่อยร่นอาคารที่แคบเกินไป ทำให้การดับไฟกลายเป็นเรื่องยากมากขึ้น   ประกอบกับการช่วยเหลือผู้ประสบภัยในอาคารสูง จำเป็นต้องใช้เครนเข้าไปดับเพลิงหรือช่วยเหลือคนที่ติดอยู่ในอาคาร แต่ถนนแคบโดยรอบทำให้รถดับเพลิงต้องจอดอยู่ห่างจากตัวอาคาร การใช้งานเครนก็ทำได้ลำบาก  อาคารสูงเกินกว่าระยะแขนรถดับเพลิงจะไปถึง จึงทำได้แค่ฉีดน้ำขึ้นไปจากระยะพื้นดิน แทนที่จะขยายขอบเขตการใช้งานด้วยการฉีดน้ำในมุมตรง หรือฉีดกดลงที่พื้นจะดับไฟได้เร็วกว่า  ประสิทธิภาพควบคุมเปลวเพลิงลดลง จึงต้องใช้เวลายาวนานกว่าไฟจะสงบ

8 9

(ภาพจาก http://www.komchadluek.net/detail/20160205/221867.html)

ข้อบกพร่องความปลอดภัยในการออกแบบต่อเติมและการขออนุญาตที่ผิดกฎหมาย  ที่โยงใยเกี่ยวข้องกับทั้งผู้ตรวจสอบอนุญาตอาคาร เจ้าพนักงานท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร  เจ้าของอาคาร และทีมของนักออกแบบ  ซึ่งคงต้องสืบหาผู้รับผิดชอบกันต่อไป  พวกเราคงได้แต่ตระหนักรู้ถึงความสำคัญของกฎหมายควบคุมอาคารประเภทต่างๆ ระยะถอยร่น ระบบป้องกันภัย ทางหนีไฟ เพื่อความปลอดภัยของตัวเราเอง แต่อีกสิ่งหนึ่งที่สำคัญคือการป้องกันไม่ให้เกิดเหตุการณ์เหล่านี้ ด้วยการใช้ชีวิตอย่างไม่ประมาท แม้จะอยู่ในบ้านที่ปลอดภัยของเราเอง อะไรก็เกิดขึ้นได้เช่นกันครับ

สุดท้ายนี้ ต้องขอแสดงความเสียใจกับการสูญเสียที่เกิดขึ้น มา ณ ที่นี้ด้วยครับ หวังเป็นอย่างยิ่งว่าเหตุการณ์ดั่งฝันร้ายแบบนี้ จะเกิดขึ้นน้อยลง หรือทางที่ดีที่สุดคือไม่เกิดขึ้นอีกเลย… ช่วยกันดูแลกันและกันครับ ทุกคนช่วยได้ ไม่มากก็น้อย

 

ข้อมูลอ้างอิง

สมาคมสถาปนิกสยาม

กระทรวงฉบับที่ 55 (พ.ศ. 2543)

กฏกระทรวงฉบับที่ 33 (ปี 2535)

 

Writer

subscribe now!

Get the coolest NEWS and ARCHITECTURE Content today!

รับข่าวสารเรื่องการออกแบบ สถาปัตยกรรม ไลฟ์สไตล์ทางอีเมล
ที่จะส่งตรงถึงคุณทุกเดือน ลงทะเบียนได้ที่ด้านล่างนี้เลย!