% Arabica Kuanzhai Alley กลิ่นกรุ่นใหม่ในความทรงจำเก่า

% Arabica Kuanzhai Alley
Modern in Memory กลิ่นกรุ่นใหม่ในความทรงจำเก่า

ร้านกาแฟดังจากแดนญี่ปุ่นที่กำลังส่งกลิ่นหอมกรุ่นไปทั่วโลกตอนนี้ก็คือ %Arabica เสน่ห์ของร้านนี้ไม่ได้มีเพียงแค่เครื่องดื่มน่าลิ้มลองเท่านั้น เพราะจุดเด่นอีกอย่างของแบรนด์นี้ก็คือไอเดียการออกแบบร้านแต่ละสาขาที่สามารถเบลนด์เอกลักษณ์ความเรียบเท่ของแบรนด์ให้เข้ากับการออกแบบสถาปัตยกรรมตลอดจนการตกแต่งภายในแต่ละภูมิภาคได้น่าสนใจไม่ต่างจากแบรนด์กาแฟยักษ์ใหญ่เจ้าใหญ่อื่น ๆ เลยทีเดียว

%Arabica สาขาที่เราอยากจะพูดถึงในวันนี้เป็นสาขาที่ตั้งอยู่ในย่าน “ควานไจ่เซี่ยงจื่อ (宽窄巷子 / Kuanzhai Xiangzi หรือ Kuanzhai Alley)” เมืองเฉิงตู มณฑลเสฉวน ประเทศจีน ซึ่งบริเวณย่านนี้เป็นชุมชนเก่าแก่อายุหลายร้อยปีที่เต็มไปด้วยบ้านเรือนดั้งเดิมมากมายเชื่อมต่อกันด้วยตรอกซอกซอยตามแบบวิถีชาวจีนโบราณ เดิมทีย่านนี้เริ่มต้นด้วยการสร้างเป็นถนนในสมัยราชวงศ์ชิงและเคยเป็นที่ตั้งค่ายพักทหารเมื่อราว 300 กว่าปีมาแล้ว ก่อนที่จะปรับเปลี่ยนมาเป็นชุมชนในภายหลัง ปัจจุบันย่านนี้ถูกปรับปรุงใหม่และพัฒนาจนกลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวยอดฮิตของเมืองไปในที่สุด เสน่ห์ของย่านควานไจ่เซี่ยงจื่อในยุคปัจจุบันจึงกลายเป็นย่านการค้าที่เต็มไปด้วยร้านรวงมากมาย โดยเฉพาะร้านน่านั่งที่นำเอาบ้านเก่ามารีโนเวทฟื้นคืนชีวิตใหม่ให้เป็นเสน่ห์ในแบบฉบับปัจจุบัน

หลายคนต่างรู้กันดีอยู่แล้วว่าสไตล์ร้านที่เป็นเอกลักษณ์ของ % Arabica ก็คือความเรียบเท่ที่มาพร้อมโทนสีขาวโพลนไปเกือบทั้งร้าน เอกลักษณ์นี้เองยิ่งทำให้คาเฟ่สาขานี้โดดเด่นน่าสนใจยิ่งขึ้นไปอีก เพราะสีขาวที่ผสานกับความมินิมอลนั้นช่างตัดกับสีเทาอ่อนไล่เฉดไปจนถึงเทาเข้มตลอดจนสีน้ำตาลเหลืองของไม้ได้อย่างสะดุดตาทีเดียว ถึงแม้การปะทะกันของสไตล์การออกแบบยุคใหม่กับเสน่ห์สถาปัตยกรรมยุคเก่าจะดูขัดกันอย่างชัดเจน แต่ภาพรวมนั้นกับกลายเป็นการผสานกันอย่างลงตัวในแบบที่ไม่มีใครโดดเด่นไปกว่าใคร

บ้านสไตล์จีนโบราณที่มีเอกลักษณ์ทางสถาปัตยกรรมในรูปแบบเฉพาะตัวนี้เรียกกันว่า “ซื่อเหอย่วน (四合院 / sìhéyuàn)” หรือที่คนไทยรู้จักกันดีในนาม “เรือนสี่ประสาน” ที่รูปแบบของการออกแบบพื้นที่จะเป็นการวางผังอาคารหลายหลังเรียงรายล้อมรอบผสานกัน (หรือบางทีด้านที่เหลือก็เป็นแผงประตูเพียงอย่างเดียว) จนกลายเป็นพื้นที่สี่เหลี่ยมปิดที่มีลานโล่งเอนกประสงค์อยู่ตรงกลางด้านใน

สถาปนิกเลือกที่จะคงโครงสร้างดั้งเดิมของอาคารไว้ทั้งหมด เริ่มตั้งแต่หลังคาของหมู่เรือนจีนโบราณที่ยังคงกระเบื้องดั้งเดิมไว้ซึ่งหากมองจากมุมบนลงมาแล้วหมู่เรือนนี้ก็ยังคงกลมกลืนกับชุมชนโดยรอบเหมือนเคย นอกจากวัสดุที่ใช้ทำหลังคาแล้วรายละเอียดของสิ่งก่อสร้างโครงสร้างภายในก็ยังคงเอกลักษณ์เดิมไว้ทุกประการ ตั้งแต่เสาไม้ต้นกลมที่เรียงรายรองรับน้ำหนักโดยรอบ ไปจนถึงไม้โครงหลังคาและคานหลากระดับเพื่อสอดรับโครงสร้างตัวเรือนและรองรับน้ำหนักหลังคาได้อย่างคงทน ในส่วนของเพดานนั้นยังเป็นแบบไร้ฝ้าที่เผยให้เห็นรายละเอียดโครงสร้างใต้หลังคาทั้งหมดตามแบบดั้งเดิม นอกจากจะทำให้โถงอาคารดูสูงโปร่งยิ่งขึ้นแล้ว ก็ยังช่วยให้อากาศไหลเวียนถ่ายเทได้ดียิ่งขึ้นด้วย รวมถึงสามารถโชว์ให้เห็นการเข้าเดือยและสลักไม้ตามแบบภูมิปัญญาจีนโบราณที่ทรงคุณค่าไปพร้อมกันได้ด้วย

ภายในอาคารถูกถอดผนังกั้นระหว่างแต่ละหลังออกทั้งหมดเพื่อเชื่อมต่อให้เป็นพื้นที่เดียวกัน ผนังด้านนอกทุกด้านถูกแทนที่ด้วยบานกระจกใสโดยรอบที่ปล่อยให้แสงธรรมชาติลอดผ่านสร้างเสน่ห์และอารมณ์ในแต่ละเวลาได้ต่างกันไป กระจกใสที่มองทะลุผ่านทำให้เราสามารถเห็นวิวความงามของการออกแบบยุคใหม่ที่ผสานรายละเอียดสถาปัตยกรรมยุคเก่าได้อย่างสวยงามทุกมุมมอง เป็นการสะท้อนอดีตผสานปัจจุบันที่มีเสน่ห์ไม่เหมือนใคร

อีกไฮไลท์ที่กลายมาเป็นเอกลักษณ์ใหม่ของเรือนกาแฟแห่งนี้ก็คือการปรับเปลี่ยนลานโล่งกลางหมู่เรือนให้กลายเป็นบ่อน้ำสี่เหลี่ยมดีไซน์เก๋แสนพิเศษ ก้นบ่อถูกปูด้วยหินสีขาวโพลนเพื่อสอดรับกับอัตลักษณ์ของ %arabica ไปพร้อมกัน บ่อน้ำที่ไม่ลึกและน้ำที่ใสแจ๋วทำให้เราเห็นก้นบ่อที่ปูหินได้อย่างชัดเจน ซึ่งอีกนัยหนึ่งยังสะท้อนถึงการจัดสวนหินแบบญี่ปุ่นที่เป็นเอกลักษณ์โดดเด่นของเกียวโต อันเป็นต้นกำเนิดของแบรนด์ %arabica ไปในคราวเดียวกัน บ่อน้ำนี้ยังปลูกบัวที่มีเฉพาะใบสีเขียวสดโผล่พ้นน้ำซึ่งตัดกับหินสีขาวได้อย่างโดดเด่น นับเป็นจิตวิญญาณญี่ปุ่นที่ผสานกับจิตวิญญาณจีนได้อย่างมีเสน่ห์ทีเดียว

อย่างที่เราเคยบอกเสมอว่านิยามของการอนุรักษ์ในยุคนี้นั้นบางครั้งไม่จำเป็นจะต้องคงเก่าแก่ให้เหมือนต้นฉบับดั้งเดิมเสมอไป อีกหนึ่งของเส้นทางการอนุรักษ์ ก็คือการปรับเปลี่ยนรูปโฉมใหม่ผสานดีไซน์ยุคปัจจุบันเข้าไปอย่างกลมกลืน โดยที่ไม่บดบังความงดงามในอดีตด้วยเช่นกัน ผลงานการออกแบบร้าน %arabica ในย่านควานไจ่เซี่ยงจื่อนี้เป็นฝีมือของบริษัทสถาปนิกชื่อดังอย่าง BLUE Architecture ที่เคยฝากฝีมือการออกแบบร้านค้าสุดเก๋ไว้มากมายเช่นกัน รวมถึงอยู่เบื้องหลังในการออกแบบคาเฟ่ของ %arabica อีกหลายสาขาด้วย

วัฒนธรรมการดื่มกาแฟในยุคนี้ไม่ใช่แค่เดินเข้าไปชิมรสชาติและฝีมือของบาริสต้าเท่านั้น แต่อีกหนึ่งวัฒนธรรมที่มาควบคู่กันนั้นก็คือการเสพย์บรรยากาศและซึมซับเรื่องราวของการออกแบบตลอดจนประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมไปพร้อมกันด้วย และนี่ก็คืออีกหนึ่งแหล่งที่เราจะหอมกรุ่นกลิ่นกาแฟไปพร้อมกรุ่นกลิ่นวันวานที่มีเสน่ห์จับใจไม่เหมือนใคร

Information
Blue Architecture : http://www.b-l-u-e.net/

Photo Credit
Blue Architecture : http://www.b-l-u-e.net/
Bareo & Isyss : https://www.bareo-isyss.com/service/architecture/siheyuan/

Writer
Tada Ratchagit

Tada Ratchagit

นักเขียนที่หลงรักการถ่ายภาพ หลงเสน่ห์การเดินทาง หลงใหลงานดีไซน์ไปจนถึงสถาปัตยกรรมทุกยุค ตลอดจนสนใจเรื่องราวของสิ่งแวดล้อมและวิถีชีวิตยั่งยืน