บ้าน-ช่อง ปรับปรุงตึกแถวเก่าสู่รูปทรงของงานสถาปัตยกรรมเบสิก

บ้าน-ช่อง
ปรับปรุงตึกแถวเก่าสู่รูปทรงของงานสถาปัตยกรรมเบสิก

บ้านหลังนี้เดิมทีเป็นตึกแถวในหมู่บ้านเก่าย่านพระราม 3 มีหน้ากว้าง 6 เมตร และตั้งอยู่บนที่ดินขนาด 30 ตารางวา
ด้วยตำแหน่งของอาคารภายในหมู่บ้านนี้มีลักษณะที่หน้าบ้านจะหันเข้าหากันกับบ้านฝั่งตรงข้าม โดยมีถนนและสวนเล็ก ๆ ผ่ากลาง ซึ่งถนนตรงกลางนี้ถูกใช้งานเป็นพื้นที่ส่วนกลางของหมู่บ้าน เช่น จอดรถ วิ่งออกกำลังกาย เป็นต้น

จุดประสงค์ในการปรับปรุงอาคารของทางเจ้าของบ้าน คือ ต้องการเพิ่มพื้นที่อาคารเดิมจาก 3 ชั้นเป็น 4 ชั้น เพื่อรองรับการอยู่อาศัยของครอบครัวทั้ง 3 รุ่น คือ รุ่นปู่ย่า รุ่นพ่อแม่ และรุ่นลูก ซึ่งนอกจากจะต้องมีห้องนอนส่วนตัวสำหรับคนทุกรุ่นแล้วยังต้องมีพื้นที่สำหรับห้องนั่งเล่นจำนวน 2 ห้อง ห้องทำงาน ห้องรับประทานอาหาร และครัวไทย โดยที่ยังเก็บโครงสร้างเดิมที่สำคัญเช่นโถงบันไดและห้องน้ำเดิมไว้ได้ด้วย

หลังจากที่ทางสถาปนิกได้พูดคุยกับเจ้าของบ้านเกี่ยวกับโจทย์ทั้งหมดของบ้านหลังนี้ ยังพบอีกว่าทางเจ้าของบ้านมีความชื่นชอบรูปทรงของสถาปัตยกรรมที่มีลักษณะเป็นรูปทรง วงกลม ครึ่งวงกลม สี่เหลี่ยม เพื่อให้ตัวบ้านดูไม่แข็งจนเกินไป

จากโจทย์ทั้งหมดนี้ จึงต่อยอดมาเป็นแนวคิดของคำว่า “ช่อง” ในรูปทรงต่าง ๆ ซึ่งจะรวมถึง ช่องลม ช่องแสง และช่องสำหรับมองเห็น และช่องต่างๆนี้จะถูกนำมาใช้เป็นตัวกลางในการแก้ข้อจำกัดของอาคารตึกแถวเดิม

เริ่มจากภายนอก คือ ตัว Facade ของอาคารจะมีทั้งช่องรูปทรงครึ่งวงกลมสำหรับวางต้นไม้ที่สูงครอบคลุมพื้นที่หน้าระเบียงห้องนอนทั้ง 3 ชั้น และมีบานเกล็ดช่องลมทรงสี่เหลี่ยมเพื่อลดการมองเห็นจากภายนอก แต่ในขณะเดียวกันแสงและลมก็ยังผ่านเข้ามาในตัวบ้านอย่างเหมาะสม

ในส่วนของภายในอาคาร “ช่อง” เหล่านี้ก็ถูกนำมาใช้ทั้งในแกนตั้งและแกนนอน ของอาคาร ตัวอย่างเช่น ส่วนรับประทานอาหารที่ในทางการใช้งานนั้นเชื่อมต่อกับห้องนั่งเล่นและบริเวณเคาน์เตอร์ครัว จะมีช่องรูปครึ่งวงกลมและสี่เหลี่ยมขั้นระหว่างพื้นที่ เพื่อให้รูปทรงเหล่านี้โอบล้อมและทำหน้าที่สร้างความรู้สึกเฉพาะสำหรับการใช้งานพื้นที่นั้น ๆ นอกจากนี้บริเวณห้องรับประทานอาหารที่ชั้น 1 และห้องนั่งเล่นที่ชั้น 2 ยังถูกเจาะพื้นชั้นบนเดิมให้ทะลุขึ้นไปทำให้เกิดฝ้าเพดานสูงเพื่อนำแสงธรรมชาติเข้ามาจากทางหลังบ้านได้อย่างเต็มที่และยังสามารถมองเห็นสวนหลังบ้านได้ด้วย

“ช่อง” ยังถูกนำไปใช้เพื่อเชื่อมต่อการมองเห็นระหว่างพื้นที่ต่าง ๆ เช่นที่บริเวณโถงบันไดของทุกชั้นจะมีช่องขนาดเล็กเพื่อใช้ในการส่องเข้ามาในห้องนั่งเล่นชั้น 2 และห้องครัวที่ชั้น 1 ทำให้ผู้อยู่อาศัยสามารถมองเห็นได้ว่ามีใครใช้พื้นที่ส่วนไหนภายในบ้านอยู่บ้างโดยที่ไม่รบกวนความเป็นส่วนตัวของผู้ใช้พื้นที่นั้นๆมากจนเกินไป นอกจากนี้ “ช่อง” ยังทำหน้าที่เชื่อมการเดินทางของลมให้เข้าสู่พื้นที่ทุกส่วนภายในบ้านอีกด้วย

*คำอธิบายทั้งหมดโดยผู้ออกแบบ (Text description by the architects)

Location : ถนนพระราม 3 ซอย 49 บางโพพาง ยานนาวา กทม.
Gross Built Area: 360 ต.รม.
Completion Year : 2021

Architects & Interior : Studionomad
Lead Architects: ชชย์ อัศวสุธีรกุล หรือธโนกร หวังพีระวงศ์
Design Team: ศศินา วุฒิธรรมาภรณ์
Owner: อัชฌา กฤตยาภิรมย์และ อภิชญา เหมยคำ
Landscape Designer: Owner + Studionomad
Contractor: Suban CC
Civil Engineer: พงศกร อมรศักดิ์
Sanitation Engineer: รัฐทวี ตั้งมั่นยุติธรรม
Electrical engineer: สุชาดา นิลจันทร์

Writer
Rangsima Arunthanavut

Rangsima Arunthanavut

Landscape Architect ที่เชื่อว่าแรงบันดาลใจในงานออกแบบ สามารถเกิดขึ้นได้จากทุกสิ่งรอบตัว และการบอกเล่าเรื่องราวการออกแบบผ่าน 'ตัวอักษร' ทำให้งานออกแบบที่ดี 'มีตัวตน' ขึ้นมาบนโลกใบนี้