คุณโป้ง-วรนล สัตยวินิจ
สถาปนิกที่นำทางตนเองด้วยความรู้สึกจากสัญชาตญาณ
และออกแบบสถาปัตยกรรมผ่านความรู้สึกของการอยากกลับบ้าน

 

ถ้อยคำต่อไปนี้ คือมุมมองและเรื่องราวเส้นทางของนักออกแบบบ้าน คุณโป้ง-วรนล สัตยวินิจ ตั้งแต่วันแรกที่เริ่มสนใจเส้นสายของสถาปัตยกรรม และค่อยๆ เติบโตจากสถาปนิกระดับจูเนียร์ ซีเนียร์ จนวันนี้คุณโป้งได้กลายเป็นหนึ่งในผู้บริหารของบริษัทรับออกแบบบ้าน Architects49 House Design Limited หรือ A49HD ที่เลือกมองความรู้สึกของการอยากกลับบ้านเข้ามาเป็นหนึ่งในวิธีคิดเสมอ และนำเสนอความรู้สึกใหม่ๆ ที่ช่วยสร้างความประหลาดใจให้กับผู้อยู่อาศัยผ่านรูปแบบของสถาปัตยกรรมสไตล์โมเดิร์น

(คุณโป้ง-วรนล สัตยวินิจ ขณะนั่งทำงาน)

จุดเริ่มต้นของสัญชาตญาณสถาปนิก

วัยเด็กของคุณโป้ง เดิมทีเคยเป็นหนุ่มน้อยที่ช่างสังเกตและหมั่นตั้งคำถามกับสิ่งรอบตัวที่รู้สึกสงสัยใครรู้ ว่าสิ่งนั้นคืออะไรและมีที่มาที่ไปอย่างไรบ้าง ซึ่งแน่นอนว่ารวมไปถึงที่มาของงานดีไซน์บ้านหลังสวยๆ ที่คุณโป้งได้มีโอกาสพบเห็นและสะดุดตา เกิดเป็นคำถามว่าใครกันคือผู้สร้างสรรค์สิ่งเหล่านี้ ก่อนจะค้นพบคำตอบในเวลาต่อมาว่าสิ่งนี้คือสถาปัตยกรรมรูปแบบหนึ่งที่รังสรรค์ขึ้นโดยบุคคลที่ถูกเอ่ยเรียกในวิชาชีพว่า ‘สถาปนิก’ และจุดเริ่มต้นของการก้าวเข้าสู่วงการสถาปนิกของคุณโป้งจึงได้เริ่มขึ้นนับแต่วันนั้น

“วันที่โรงเรียนพาเราไปทัศนศึกษาตามคณะต่างๆ ที่เจ้าคุณทหารลาดกระบัง นั่นแหละคือจุดเริ่มต้นของการตัดสินใจ” คุณโป้งเล่าย้อนถึงความรู้สึกแรกเริ่มที่ยังคงจดจำได้ดีว่าตนเองนั้นเลือกเดินทางในสายวิชาชีพสถาปนิกด้วยเหตุผลอะไร โดยเรื่องราวได้เกิดจากความประจวบเหมาะภายในกิจกรรมออกทัศนศึกษาของโรงเรียนเตรียมอุดมพัฒนาการ ที่เปิดโอกาสให้นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ได้เข้าไปสัมผัสกับแต่ละคณะในรั้วมหาวิทยาลัย จนคุณโป้งได้ค้นพบตัวเองผ่านการเดินชมนิทรรศการผลงานวิทยานิพนธ์ของรุ่นพี่จากคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ที่เข้ามาตอกย้ำและจุดประกายสัญชาตญาณนักออกแบบในตัวคุณโป้งให้ตัดสินใจได้อย่างแน่วแน่ว่า ตนเองนั้นคือใครและจะสอบเอ็นทรานซ์เข้าคณะอะไรโดยไม่ลังเล

(คุณโป้ง-วรนล สัตยวินิจ ขณะนั่งทำงาน)

หลังจากคุณโป้งได้เข้าศึกษาในนระดับอุดมศึกษาที่คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าคุณทหารลาดกระบังตามอย่างใจหวัง จนถึงเวลาต้องเข้าสู่สนามจริงกับบทบาทของนักศึกษาฝึกงาน คุณโป้งเลือกบริษัทสถาปนิกชื่อดังระดับประเทศ อย่าง บริษัท สถาปนิก49 หรือ A49 เป็นสถานที่เพาะเมล็ดพันธุ์นักออกแบบของตน สู่การเจริญงอกงามตามเส้นทางใต้ร่มเงาของบริษัท A49 จนถึงวันนี้ที่คุณโป้งได้เก้าขึ้นสู่ตำแหน่งผู้บริหารและกลายเป็นร่มเงาให้กับสถาปนิกรุ่นใหม่ต่อไป

(คุณโป้ง-วรนล สัตยวินิจ ขณะให้สัมภาษณ์)

ร่มเงาที่พร้อมแตกกิ่งออกใบ

              กว่าจะเป็นร่มเงาและก้าวขึ้นมาเป็นผู้ให้คำแนะนำกับสถาปนิกรุ่นน้องได้อย่างทุกวันนี้ ระหว่างทางการแตกกิ่งออกใบของคุณโป้งนั้นไม่เคยง่าย เพราะคุณโป้งได้เล่าถึงจุดพลิกแพลงหลังจากทำงานมาได้สักระยะหนึ่งว่าตนนั้นยังคงเกิดข้อสงสัยกับสถาปัตยกรรมบางรูปแบบ อีกทั้งยังสนใจกับการค้นหาคำตอบของสถาปัตยกรรมในโลกดิจิตอลบนรูปฟอร์มสวยๆ หรือพาราเมตริกแบบล้ำๆ

ซึ่งจุดนี้เองที่เป็นจุดพลิกแพลงกับเส้นทางการเป็นสถาปนิกของคุณโป้งให้ถึงเวลาต้องออกเดินทางเพื่อเพาะเมล็ดพันธุ์นักออกแบบอีกครั้ง ด้วยการศึกษาต่อในระดับปริญญาโทที่ University of California, Berkeley, M.Arch (Honors) ประเทศสหรัฐอเมริกา เพื่อกลับมาต่อยอดวิชาชีพสถาปนิกในประเทศไทยด้วยพลังสร้างสรรค์อันบันเจิด และแผ่กิ่งก้านออกใบในครอบครัว A49 จนเป็นบริษัท A49HD หรือบริษัทในเครือที่แยกออกมาเพื่อรับออกแบบบ้านโดยเฉพาะ

(CMG PLACE, PHNOM PENH, CAMBODIA)
(INFINITY HOUSE)
(INFINITY HOUSE)
(คุณโป้ง-วรนล สัตยวินิจ ขณะพาเดินชมบรรยากาศภายในสำนักงาน)

ขึ้นชื่อว่าสถาปนิกออกแบบบ้าน

              “เคยเจอวันหนักๆ หรือเหนื่อยล้ามากๆ แล้วรู้สึกอยากกลับบ้านไหม?” คุณโป้งถามกลับและขยายความให้ฟังว่า จริงอยู่ที่วัยเด็กคุณโป้งเคยมองสถาปัตยกรรมเป็นเพียงสิ่งสวยงาม แต่เมื่อได้เข้ามารับบทบาทเป็นสถาปนิกแล้วจึงพบว่า หน้าที่ของสถาปนิกออกแบบบ้านที่แท้จริงนั้นไม่ใช่เพียงแค่จะดีไซน์อย่างไรให้ออกมาสวย แต่จะต้องออกแบบบ้านให้เป็นพื้นที่ที่ผู้อยู่อาศัยรู้สึกพอใจ และตอบรับกับความรู้สึกในการพักอาศัยของเขาได้อย่างตรงจุด

หากยกตัวอย่างวิธีการตีความกันเอาง่ายๆ ในมุมคุณโป้ง นั่นคือการมองย้อนกลับมาที่ตนเองว่าความรู้สึกของช่วงเวลาที่อยากกลับบ้านนั้นเป็นอย่างไร ผนวกกับการทำความสนิทสนมพูดคุยกับโปรแกรมหรือเจ้าของบ้าน ซึ่งจะช่วยให้สามารถเห็นถึงความสำคัญและตีความกับความรู้สึกต่างๆ ได้ละเอียดมากขึ้น เพราะในบางมุมสิ่งที่สถาปนิกมองว่าดีก็อาจไม่ได้ดีต่อตัวเจ้าของบ้านเสมอไป

เมื่อขึ้นชื่อว่าสถาปนิกออกแบบบ้าน คุณโป้งไม่เคยปฏิเสธกับตนเองและวิชาชีพนี้ว่าสถาปัตยกรรมประเภทที่พักอาศัยนั้นเต็มไปด้วยรายละเอียดที่ต้องใส่ใจ ในแง่ของแนวคิดนั้นจึงมองเพียงแค่ส่วนของนามธรรมเห็นจะไม่ได้ แต่ต้องเน้นย้ำในส่วนของรูปธรรมที่สามารถจับต้องได้จริงบนการสร้างสรรค์พื้นที่ให้ตอบโจทย์กับความรู้สึกของผู้อยู่อาศัย ขณะเดียวกันในมุมของผู้ออกแบบก็ต้องสอดแทรกความรู้สึกประหลาดให้กับพื้นที่ต่างๆ ภายในบ้านได้อย่างโดดเด่นด้วย

คุณโป้งเสริมว่า รูปฟอร์มของสถาปัตยกรรมที่คุณโป้งได้ทำการออกแบบเหล่านี้ไม่เพียงแต่เป็นโจทย์ที่เจ้าของบ้านได้ยื่นให้ก่อนนำกลับมาตีความ แต่ยังนำเสนอด้วยความหลงใหลและแรงบันดาลใจจากสถาปัตยกรรมโมเดิร์นยุค 60 ของคุณโป้งที่เคยมีมาตั้งแต่วัยเรียน ไม่ว่าจะเป็นแรงบันดาลใจจากผลงานของ Mies van der Rohe, Le Corbusier, Richard Neutra, Frank Lloyd Wright และ Kerry Hill รวมถึงสถาปนิกท่านอื่นอีกหลายๆ คนที่คุณโป้งได้เคยศึกษาและเก็บพลังแนวคิดที่สร้างสรรค์เหล่านี้มาใช้กับงานในปัจจุบัน จนเกิดเป็นสถาปัตยกรรมโมเดิร์นหรือบ้านสไตล์โมเดิร์นที่เป็นภาพจำและเอกลักษณ์เฉพาะตัวในแบบ A49HD อย่างที่เห็น

(คุณโป้ง-วรนล สัตยวินิจ ขณะทำงานกับทีม)

ความสุขของสถาปนิก

              “ความสุขในการเป็นสถาปนิกของผม อาจไม่ได้ขึ้นอยู่กับแค่ความสำเร็จของผลงานออกแบบนั้นๆ แต่รวมไปถึงความสุขที่เราได้มอบให้กับเจ้าของบ้านหรือความสุขของน้องๆ ในทีมที่ได้ฝ่าฟันชิ้นงานต่างๆ มาด้วยกัน แบบนี้น่าจะเป็นความสุขในแง่มุมของผมมากกว่า”

              แม้ปลายทางของแต่ละผลงานออกแบบจาก A49HD จะการันตีความสำเร็จด้วยรางวัลมากมายจนนับไม่ถ้วน แต่เรื่องราวระหว่างทางของผลงานแต่ละชิ้นกลับเป็นสิ่งที่คุณโป้งสัมผัสได้ถึงความสุขที่เข้ามาเติมเต็มบทบาทของสถาปนิกคนหนึ่งให้อิ่มเอมจนเกิดเป็นทัศนคติในการทำงานที่ดี และถ่ายทอดพลังเหล่านี้ไปสู่บรรยากาศในการทำงานด้วยความเข้าอกเข้าใจ อย่างประโยคทิ้งท้ายจากคุณโป้งที่ว่า “ถ้าคนๆ หนึ่งมีความสุข อาทิเช่นผม และหนึ่งคนรวมกันเป็นหลายๆ คนมีความสุข สังคมเราก็อาจเต็มไปด้วยทัศนคติที่ดีและสภาพแวดล้อมที่ดีขึ้นก็ได้”

(VILLA JOSEFINA, DAVAO CITY, PHILIPPINES)
(LAKE HOUSE)
(คุณโป้ง-วรนล สัตยวินิจ ขณะให้สัมภาษณ์)

จากสถาปนิกระดับจูเนียร์ที่ค่อยๆ เติบโตจนก้าวขึ้นมาเป็นผู้บริหารขององค์กรระดับประเทศ คุณโป้งได้เปรียบเทียบบทบาทของตัวเองในเวลานี้เพื่อฝากถึงรุ่นน้องสถาปนิกให้ฟังว่า “แปลกดีที่ทุกวันนี้เราต้องเปรียบตัวให้เหมือนเป็ดเข้าไว้ เพราะการเป็นสถาปนิกไม่ใช่ทำแค่ส่วนของดีไซน์แล้วงานจะจบเลย แต่เรายังต้องใช้ทักษะด้านการสื่อสารและการบริหารจัดการอื่นๆ ร่วมด้วย ซึ่งผิดกับที่สถาปนิกจบใหม่หรือแม้แต่ผมเองในวัยเด็กเคยคิดว่าการเป็นสถาปนิกคงเป็นแค่ผู้ออกแบบดีไซน์สวยๆ เท่านั้น สำคัญคือเราไม่ต้องเร่งรีบและค่อยๆ ปล่อยให้ทุกอย่างตะตระกอนไปตามกาลเวลาจะดีกว่า ซึ่งวันนั้นเราก็อาจค้นพบทั้งความสุขและความสำเร็จก็ได้”

คุณโป้ง – คุณวรนล สัตยวินิจ
สถาปนิก และ Executive Director บริษัท Architects49 House Design Limited (A49HD)
B.Arch(Honors), King Mongkut’s Institute of Technology, Ladkrabang, Bangkok, Thailand, 2002
M.Arch(Honors), University of California, Berkeley, USA, 2010

 

Writer