บ้านดอนเมือง
CUBIC x 6 วางฟังก์ชันเรียบง่ายให้มีพื้นที่ส่วนตัวและพื้นที่ครอบครัวของทุกคน

ใครที่กำลังไถฟีดเฟสบุคเห็นภาพบ้านดอนเมือง โปรเจ็กต์ใหม่ล่าสุดของ  OPH Architects ก็ต้องรู้สึกถึงความเอ๊ะตั้งแต่แรกเห็น

เอ๊ะแรก คือ เห็นปุ๊ปแล้วสะดุดตา เพราะไม่บ่อยครั้งที่เราที่จะเห็นบ้านสีดำขนาดใหญ่ทั้งหลังในรูปทรงโมเดิร์นเรขาคณิตที่มีการจัดวางเป็นจังหวะ  แล้วถ้าด้านนอกบ้านเป็นสีดำ…แล้วในบ้านจะเป็นสีอะไรนะ
เอ๊ะที่สอง คือ เจ้าของบ้านสีดำคมเข้มนี้ไม่ใช่บ้านของหนุ่มโสดที่ชื่นชอบความเคร่งขรึม รักความเป็นส่วนตัว ตรงกันข้าม บ้านดอนเมืองมีสมาชิกครอบครัว 4 คนอยู่ด้วยกันที่นั่น มีพื้นห้องรับประทานอาหารเพื่อแบ่งปันเวลาร่วมกัน  และแน่นอนยังมีห้องส่วนตัวสำหรับแต่ละคนในเวลาเดียวกันด้วย

นอกจากเอ๊ะสองครั้งที่เกิดขึ้น บ้านดอนเมืองยังทำให้เราอยากกด …ดูเพิ่มเติม เพื่อเข้าไปดูใกล้ๆ ให้เห็นรายละเอียดว่ายังมีความเอ๊ะอื่นๆ อะไรซ่อนอยู่ในบ้านสีดำหลังนี้อีก

สลับหน้าบ้านกลายเป็นหลังบ้าน

จุดเริ่มต้นของโปรเจ็กต์นี้มาจากทางเจ้าของบ้านต้องการหาบริษัทเพื่อออกแบบบ้านพักอาศัย 2 ชั้น ที่มีฟังก์ชันการใช้งานตามปกติทั่วไป ซึ่งสถาปนิกก็ได้นัดกับทางเจ้าของบ้านเพื่อเข้าไปดูหน้างาน ตามกระบวนการออกแบบและนำเสนอไอเดียในการออกแบบบ้านหลังนี้ เมื่อไปถึงที่ตั้งของโครงการ พบว่าเป็นที่ดินแปลงโล่งๆ ในหมู่บ้านจัดสรรซึ่งที่ดินเรียงติดต่อกัน 3 แปลงในแนวลักษณะ Linear ขนานไปกับที่ดินแปลงฝั่งตรงข้าม โดยมีถนนกั้นกลางความกว้างประมาณ 6 ม. ซึ่งเมื่อพูดคุยแลกเปลี่ยนไอเดียกับเจ้าของบ้านจึงได้ความว่า ถ้าวางเลย์เอาท์ตามปกติที่หันหน้าบ้านออกสู่ถนน จะทำให้เกิดการประจัญหน้ากับที่ดินฝั่งตรงข้ามและขาดความเป็นส่วนตัวไป

ในขณะเดียวกัน ที่ดินด้านหลังจะเป็นพื้นที่เปิดโล่งติดกับสวนทางเข้าของหมู่บ้านอีกโครงการหนึ่ง สถาปนิกจึงเกิดไอเดียสลับหน้าบ้านหันไปด้านหลังบ้าน และหันด้านหลังบ้านออกมาสู่ฝั่งถนนแทน เพื่อรักษาความเป็นส่วนตัวของผู้อยู่อาศัยภายในบ้าน และในขณะเดียวกันก็สามารถเปิดม่าน หรือเปิดหน้าต่างเพื่อชม Landscape ได้โดยที่ไม่ถูกรบกวนจากภายนอก

บ้านบนเสาลอย

เนื่องจากพื้นที่ในหมู่บ้านจัดสรรนี้มีปัญหาน้ำท่วมอยู่เป็นระยะๆ ทำให้แต่ละบ้านมีการทำทางลาดก่อนขึ้นบ้านในระยะที่ค่อนข้างสูงชัน ซึ่งไม่สะดวกในเวลาที่เข้า-ออก ทีมสถาปนิกแก้ปัญหาด้วยการทำทางวิ่งรถเสมือนการมุดอุโมงค์ทางลาดผ่านตัวบ้านไปยังที่จอดรถซึ่งถูกยกระดับ +700 cm. จากพื้นดิน เป็นที่มาของไอเดียของการสร้างบ้านบนเสาลอย (คล้ายกับการต่อขาค้ำไม้เข้ากับกล่อง cubic) เพื่อแก้ไขปัญหาน้ำท่วมไปในตัว

ความสำคัญของมุมมองและช่องเปิด

 จากไอเดียคล้ายๆ กับการสร้างโลกสองใบ (ฝั่งด้านหน้าที่ติดถนนที่จะมีความวุ่นวายจากรถที่วิ่งผ่าน บ้านฝั่งตรงข้ามที่ประจัญหน้ากัน และฝั่งด้านหลังที่เป็น Landscape เปิดโล่งติดกับโครงการข้างเคียง) ทำให้วิธีการคิดกรอบผนังอาคาร และช่องเปิดต่างๆ จะถูกคิดเป็นสองรูปแบบ คือฝั่งด้านติดถนน จะเป็นหน้าต่างที่ขนาดสะดวกเพื่อเปิดใช้งาน ผสมกับหน้าต่าง Highside ขนาดใหญ่ เพื่อนำแสงธรรมชาติเข้ามาสู่พื้นที่ภายในบ้าน โดยไม่ถูกรบกวนจากสายตาของเพื่อนบ้าน และในขณะเดียวกัน หน้าต่างฝั่งด้านหลังบ้าน จะเป็นหน้าต่างบานสูง-ใหญ่ เพื่อให้ส่วนของ Landscape นั้นไหลเข้ามาสู่พื้นที่ภายในบ้าน โดยพื้นที่ภายในบ้านก็จะถูกเชื่อมต่อออกสู่ภายนอกด้วยเช่นกัน

สถาปนิกอธิบายวิธีคิดของตัวบ้านดอนเมือง ผ่านการใช้แนวทางการออกแบบโมเดิร์นให้เรียบง่ายที่สุด โดยเรียงฟังก์ชันการใช้งานไปตามแนว Linear ของที่ดิน ด้วยการสร้างก้อน Cubic ขึ้นมา 6 ก้อน (ตามฟังก์ชันการใช้งาน) ต่อขาค้ำเหล็กเรียงเหลื่อมและต่อเนื่องกันไปมา เพื่อให้พื้นที่ภายในบ้านและพื้นที่ภายนอกไม่รู้สึกถูกแยกขาดจากกัน

พื้นของชั้น 1 นั้นจะเชื่อมถึงกันได้ทั้งหมดและถูกออกแบบให้อยู่ในระดับที่ไม่เท่ากันเพื่อแบ่งการใช้งานในแต่ละฟังก์ชัน แต่ยังสามารถมองเห็นต่อเนื่องกันเป็นลำดับก่อนหลัง สร้างจังหวะในแต่ละชั้นให้กับพื้นที่ใช้งาน  ส่วนพื้นที่ของชั้น 2 จะเป็นห้องอยู่อาศัยของสมาชิกแต่ละคนที่ไม่เชื่อมต่อกันแต่สามารถมองเห็นซึ่งกันและกันได้เมื่อต้องการ

เบรคความแข็งกระด้าง

วัสดุที่ใช้หลักๆ จะเป็นโครงสร้างเสาและคานเหล็ก Wide Flange พื้น Base เป็น Metaldeck เทปูนจบด้วย finishing ตามแต่ละฟังก์ชันการใช้งาน ส่วนผนังก่อด้วยผนังสำเร็จรูปซีเมนท์ผสม Eps Foam เพื่อกันความร้อน ปิดด้วยผิวสมาร์ทบอร์ดทั้งภายนอกและภายใน ส่วนพื้นที่ภายในบ้านจะถูกเบรคความแข็งกระด้างด้วยวัสดุไม้และหิน เพื่อให้เกิดความรู้สึกสบายในการอยู่อาศัยเพิ่มขึ้น

บริเวณสะพานทางเชื่อมระหว่างทางเข้าบ้านหลักไปยังพื้นที่ส่วนกลางของตัวบ้าน เป็นหนึ่งในไฮท์ไลท์ของบ้านเนื่องจากพื้นที่ดังกล่าวนี้ทำหน้าที่เหมือนพื้นที่เปลี่ยนผ่าน Transition space ที่มีลำดับการเข้าถึงของพื้นที่ภายในสลับกับภายนอกไปมา

อีกหนึ่งมุมบันไดเหล็กหน้าบ้าน ออกแบบเป็นแมสเหล็กรูตีวงโค้งครึ่งวงกลม สร้างภาพลักษณ์และเบรคความเป็นก้อน Cubic ของตัวบ้านให้นุ่มนวล ดูปลอดโปร่งมากขึ้น

เรียบง่าย แต่ทำไม่ง่าย

ถึงหน้าตาของบ้านจะดูโมเดิร์นเป็นกล่องเหลี่ยม เรียบง่าย แต่ก็มีจุดที่ต้องระมัดระวังระหว่างการก่อสร้างก่อนที่จะสร้างปัญหาใหญ่ตามมา  อย่าเช่น เนื่องจากบ้านหลังนี้ถูกออกแบบเป็นลักษณะเสาลอย พื้นที่เหลื่อมและเล่นระดับกันแต่ในขณะเดียวกันก็ต้องต่อเนื่องกัน ทำให้การก่อสร้างต้องแม่นยำตั้งแต่การลงตำแหน่งเสาเข็ม การถ่ายระดับ ทางสถาปนิกจึงต้องเข้าไปคลุกคลีที่หน้างานกับทางผู้รับเหมาก่อสร้างอย่างต่อเนื่องเพื่อให้เกิดข้อผิดพลาดน้อยที่สุด

เมื่อเราเข้าใจการออกแบบบ้านดอนเมือง ความเอ๊ะตั้งแต่แรกเห็น จึงนำมาสู่อีกความรู้สึก บ้าน…สำหรับครอบครัวที่ต้องการความเป็นส่วนตัวจากสภาพแวดล้อมโดยรอบ มีพื้นที่ส่วนตัวรองรับสมาชิกพร้อมเชื่อมต่อทุกคนให้กลับมาใช้เวลาร่วมกันบนโต๊ะกินข้าว และความตั้งใจที่จะแสดงความเป็นตัวเองออกมาผ่านผลงานการออกแบบบ้านสีดำทั้งหลัง ด้วยความกล้าที่จะเปลี่ยนการรับรู้และการตีความใหม่ว่าบ้านพักอาศัยก็สามารถใช้โทนสีแบบนี้ได้เช่นกัน

ออกแบบ : OPH Architects
สถาปนิก : Pilin Hongwittayakorn, Kittisak Soopakatitham (Former Architect)
Project location : ดอนเมือง, กรุงเทพฯ
Area : 360.54m2
ภาพ: Napat Pattrayanond

Writer
No.028

No.028

นักออกแบบจากรั้วศิลปากรที่ทดลองผันตัวเองมาเป็นนักเขียน หมั่นเสาะหาข่าวสารที่น่าสนใจจากทั้งไทยและต่างประเทศ มาขบคิด เรียบเรียง บอกเล่าผ่านตัวอักษรให้กับคนที่สนใจ เพราะเชื่อว่าแท้จริงแล้ว ดีไซน์ คือเรื่องรอบตัวระยะใกล้ที่กำลังรอใครซักคนมาเปิดอ่าน // Dsign is everything.