หากพูดถึงสาเหตุของการรีโนเวทบ้าน เราคงนึกถึงการซ่อมบำรุงบ้านจากความทรุดโทรมในอดีต หรือการตกแต่งบ้านให้สวยงามเมื่อบ้านถูกเปลี่ยนผ่านจากรุ่นสู่รุ่น แต่การรีโนเวทบ้านเพื่อเพิ่มพื้นที่ใช้สอยที่มากกว่า 50 % ของพื้นที่เดิม เป็นเหตุผลที่เราอาจไม่เคยได้ยิน เพราะความท้าทายของงานโครงสร้างต่าง ๆ แต่ Design In Motion กลับรีโรเวทบ้านเก่าออกมาให้มีพื้นที่รองรับใช้งานมากกว่าครึ่งหนึ่งจากบ้านเดิม
เพิ่มพื้นที่ เพื่อความต้องการใหม่
บ้านหลังนี้เป็นบ้านเก่าแก่ในกรุงเทพ ที่เจ้าของซื้อมาเพื่อรีโนเวทสำหรับปล่อยเช่าอสังหาริมทรัพย์ โดยที่ลูกค้าที่มาเช่าบ้านเป็นชาวต่างชาติ ที่ต้องการพื้นที่กว้างขวาง ในการพักอาศัย และ รองรับเพื่อน ๆ ที่มาสังสรรค์ช่วงวันหยุดสุดสัปดาห์ ชาวต่างชาติจะต้องการพื้นที่บริเวณ Pantry ที่ใหญ่มากสำหรับการทำอาหารอย่างง่าย ต้องการเพิ่มห้องนอนสำหรับแขกที่มาเยี่ยมเยือนด้วย แต่เมื่อครั้งแรกที่ คุณโจ้ นรินทร์ บุญจุน Design Director และ Architect แห่ง Design In Motion ได้มองเห็นว่าพื้นที่ชั้น 1 แคบเกินไปสำหรับการจัดสรรตามความตั้งการของเจ้าของบ้าน
“ห้องที่อยู่ข้างบนมันเล็กมาก เป็น 3 ห้องนอน ที่แต่ละห้องก็เล็ก แล้วมีห้องเหมือนห้องอเนกประสงค์เล็กๆ อยู่ เหมือนห้องเก็บของมากกว่า แล้วข้างล่างนี้มันวางได้แค่ เหมือน Living กับ Dining มันก็เต็มแล้วนะ ไม่สามารถมีห้องชั้น 1 ได้นะ งั้นเราลองต่อชั้น 3 ดูไหม”
คุณโจ้ กล่าวถึงการนำเสนอแนวทางเพิ่มพื้นที่ แก่เจ้าของบ้าน
เอกลักษณ์ที่ทำให้บ้านสมดุล
แม้การรีโนเวทจะการดัดแปลงรูปทรงอาการไปบ้าน แต่บางอย่างเป็นเสน่ห์ที่ควรค่าแก่การเก็บรักษา สถาปนิกจึงมาเลือกดูว่า อยากจะเก็บอะไรไว้บ้าง นอกจากจะต่อเติมชั้น 3 แล้ว สถาปนิกยังต่อเติมชั้น 2 บริเวณบนโรงจอดรถด้วย เพราะเห็นว่าพื้นที่โลงตรงนี้สามารถทำเป็นห้องอเนกประสงค์ได้ ไม่อยากให้เป็นโครงสร้างเปล่า ที่ไม่ได้ใช้งาน ทำให้รูปทรงอาคารมีความสมดุลมากขึ้น
“ในทุกๆ โปรเจกต์ที่เราทำรีโนเวท เรามักจะหาของที่เราชอบของอันเดิม Space อันเดิม คาแรกเตอร์ของเดิม เราเติมชั้น 3 แล้ว เราก็ไม่ได้อยากให้มันดูเป็นอาคารแบบชะลูด 3 ชั้นทีเดียว แล้วก็จริงๆ อยากจะเก็บตัวหน้าจั่วของหน้าบ้านไว้ ที่เป็นเหมือนลักษณะเป็นหน้าจั่วเล็กๆ ดูเป็นแบบ Simple House อยากจะให้ อยากจะเก็บไว้”
คุณโจ้กล่าว ถึงการเลือกเก็บองค์ประกอบของบ้านไว้
เดิมทีฝ้าเพดานเตี้ย อาจทำให้คนในบ้านอึดอัด แต่การเก็บคาแรคเตอร์ของบ้านไว้ ส่งผลถึงพื้นที่ภายในของบ้าน ฝ้าเพดานสูงโปร่ง เป็น Double Volume ทำให้บ้านดูโปร่งมากขึ้น คนในบ้านจะรู้สึกสบายตัวเวลาอยู่พื้นที่นี่ การเก็บเอกลักษณ์อย่างหลังคาจั่ว และ บันได กลายเป็นหน้าตาของบ้านหลังนี้โดยปริยาย
“จริง ๆ แล้ว ตอนที่ดีไซน์เราก็ไม่ได้มี Style หรือมีวิธี เราครีเอต Space เป็นหลัก เราอยากให้ Space มันมีคุณภาพมากขึ้น เราเริ่มจาก Space ข้างในเป็นหลักเพื่อที่จะสื่อสารออกไปสู่รูปร่างหน้าตาภายนอกอาคาร”
กว่าจะเป็นชั้นสาม
ทุกอย่างเหมือนจะดำเนินไปด้วยดี แต่เมื่อสำรวจโครงสร้างอย่างละเอียดแล้ว พบว่าแนวโครงสร้างเดิมไม่สามารถรับน้ำหนักของชั้น 3 ได้ สถาปนิกจึงใช้การทำโครงสร้างใหม่ขึ้นมาคร่อมโครงสร้างเดิม เพื่อรับน้ำหนักชั้น 3 ที่ต่อเติมขึ้นมาให้มั่นคง ส่งผลให้มีเสาโผล่กลางบ้านในบางจุด ดีไซเนอร์จึงออกแบบพื้นที่ภายในบ้านเพื่อบดบังเสาที่เกิดขึ้น เกิดเป็นพื้นที่สวยงามลงให้เราได้เห็น การทำโครงสร้างใหม่ขึ้นช่วยเพิ่มพื้นที่ให้กับบ้านมากกว่า 50 % เพราะคือชั้น 3 ทั้งชั้น และ ห้องอเนกประสงค์ที่ชั้น 2 ด้วย นับว่าเป็นความคุ้มค่าของการก่อสร้างอย่างยิ่ง
จัดการความเป็นส่วนตัว
ระแวกบ้านหลังนี้ เมื่อถึงเวลากลางคืนจะมืดและเงียบ สถาปนิกจึงอยากสร้างความปลอดภัยให้กับคนในบ้าน จึงเลือกเปิดช่องเปิดในบริเวณที่ไม่มีกิจกรรม เช่น โถงบันได ส่วนห้องอื่น ๆ ที่มีการใช้งานเป็นประจำจะมีช่องเปิดที่ด้านข้าง หรือชั้น 1 มีช่องเปิดเยอะเพราะมีรั้วทึบบดบังอยู่ เพื่อไม่ให้คนที่เดินผ่านมองเข้ามาเห็น รักษาความเป็นส่วนตัวแก่คนในบ้าน เราจึงเห็นหน้าตาบ้านที่มี ส่วนทึบ 2 ข้าง โดยมีตรงกลางเป็นช่องเปิด ในส่วนการเลือกใช้วัสดุ สถาปนิกใช้การเจาะซ่องที่ส่วนทึบของอาคาร เพิ่มรายละเอียดให้งาน เพื่อให้ก้อน Solid ดูเล็กลง
การออกแบบบ้านที่เราไม่รู้ Users
เมื่อถามถึงการทำงานแบบของสถาปนิก ระหว่างการออกแบบเพื่อปล่อยเช่า กับการออกแบบเพื่ออยู่เอง ต่างการอย่างไร คุณโจ้ตอบทันทีเลยว่า
“ต่างกันมากเลยครับ คือเหมือนกับว่า อย่างแรกเลยคือ เวลาเราคุยกันในทีม คือหนึ่งเราไม่รู้ว่าผู้เช่าเป็นใคร ถูกไหมครับ สองก็คือเราต้องทำบ้านให้มันดู Flexible ประมาณหนึ่ง เราจะไม่ใส่ของที่เป็นแบบ Unique แล้วก็พื้นที่ที่สามารถปรับเปลี่ยนได้ในบางที่ จะเห็นว่าในบ้านหลังนี้ส่วนใหญ่ก็จะเป็น Loose Furniture บ้านของลูกค้าจริงๆ แล้ว Requirement มันจะเยอะกว่านี้มาก มันจะมีของที่แบบเป็น Personal มากๆ”
สำหรับการออกแบบเพื่อปล่อยเช่า เราไม่สามารถรู้ความต้องการของแต่ละคนได้ เพียงแต่รู้ถึงอุปนิสัยของกลุ่มคน เช่น บ้านหลังนี้ผู้เช่าเป็นชาวต่างชาติตลอด การตกแต่งพื้นที่บริเวณ Pantry และห้องนั่งเล่นจึงสำคัญ เพราะเป็นเหมือนความประทับใจแรกที่แขกเข้ามาเห็น ส่วนห้องนอนอาจไม่ได้มีความตกแต่งมากนัก เพราะเป็นเรื่องความชอบส่วนตัวของคนที่มาเช่า
การเสริมโครงสร้างขึ้นใหม่ ทำให้ Pridi 14 House มีพื้นที่ใช้สอยเพิ่มตามความต้องการของเจ้าของบ้าน และตอบโจทย์สำหรับผู้เช่าที่หลากหลายมากขึ้น การออกแบบพื้นที่ภายในบ้าน กลายเป็นรูปร่างหน้าตาของบ้านที่เรียบง่าย แต่โดดเด่นท่ามกลางบริบทเดิมที่มีอยู่
Project : Pridi 14 House
Location : Pridi Banomyong Watthana, Bangkok
Architecture Firm : Design In Motion Co., Ltd.
Year : 2023
Area : 300 sq.m.
Lead Architect : Narin Bunjun
Construction : T2A Construction Co., Ltd.
Photographer : Tanatip Chawang
