หลังคาที่ดี ไม่ได้มีแค่ความสวย ฟังก์ชันที่ใช่คือกุญแจสู่ความสบาย

ทั้งร้อนทั้งฝน ถ้าบ้านไม่อยู่สบายจะทนยังไงไหว!  เราต่างก็รู้ดีว่าศัตรูตัวฉกาจของการสร้างบ้านในเมืองไทยคือแดดและฝน ทุกส่วนของเปลือกบ้านจึงต้องทำหน้าที่ 4 in 1 ไปโดยปริยาย ต้องตอบโจทย์ทั้งฟังก์ชันใช้สอย ความสวยงาม การระบายความร้อน และการป้องกันภัยจากภูมิอากาศ 

“หลังคา” เกราะชั้นบนสุดของบ้าน จึงกลายเป็นเบื้องหลังสำคัญที่ทำให้บ้านเราอยู่สบายและปลอดภัย ดังนั้นการออกแบบหลังคาอย่างเหมาะสมจึงจะนำไปสู่การอยู่อาศัยที่ดี แล้วหลังคาที่เหมาะสมหน้าตาเป็นอย่างไรล่ะ? ถ้าอยากรู้ตามมาอ่านกันเลย!

หลังคาที่อยู่เบื้องหลังความอยู่สบาย

ไม่ร้อน ไม่รั่ว และไม่รบกวน เป็นเงื่อนไขพื้นฐาน 3 ข้อที่เราเชื่อว่าบ้านแทบทุกหลังล้วนยึดมันเป็นหลักในการออกแบบหลังคาสำหรับเมืองไทย 

หลังคาไม่ร้อน ไม่ได้หมายถึงการปกป้องแค่ตัวหลังคาเท่านั้น แต่ยังคำนึงถึงหลังคาที่ทำให้ผู้อยู่อาศัยภายในบ้านไม่ร้อนด้วย ซึ่งเราสามารถทำได้หลายวิธีดังนี้

  • หลังคาทรงสูง: มีพื้นที่ใต้หลังคามาก จะทำให้ความร้อนจากหลังคาแผ่เข้าสู่ภายในบ้านน้อยลงและช้าลง โดยความร้อนจะถูกกักไว้ในพื้นที่ระหว่างฝ้าและตัวหลังคา การใช้ฉนวนกันความร้อนจะยิ่งช่วยลดการแผ่ผ่านฝ้าให้น้อยลง หากมีการติดตั้งแผ่นฝ้าระบายอากาศตรงชายคา หรือเจาะช่องสำหรับระบายอากาศตรงหน้าจั่ว ความร้อนที่สะสมก็จะถ่ายเถออกไปได้เร็วขึ้น

     

  • หลังคาโชว์โครงสร้างและหลังคาที่ติดฝ้าเอียงตามทรงหลังคา: มีข้อดีคือช่วยให้ความร้อนที่สะสมภายในห้องลอยตัวขึ้นสูง ลมเย็นจากทางหน้าต่างจึงพัดเข้ามาแทนที่ได้ไว ถ้าจะให้ดีควรมีช่องหน้าต่างระบายอากาศบนผนังที่ติดกับหลังคาควบคู่ด้วย เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการถ่ายเทที่สมบูรณ์แบบ

     

  • วัสดุกันร้อน: ในปัจจุบันวัสดุมุงหลังคาหลายชนิดถูกพัฒนาคุณสมบัติให้ป้องกันความร้อนและรังสียูวีได้มากขึ้น แม้กระทั่งหลังคาโปร่งแสง ซึ่งตอนนี้มีวัสดุนวัตกรรมใหม่เรียกว่า “Shinkolite” เป็นแผ่นอะคริลิกชินโคไลท์ที่สามารถลดการส่งผ่านความร้อนได้สูงสุด 58% และป้องกันรังสียูวีได้ถึง 99% ทำให้หลายคนกล้าใช้หลังคาโปร่งแสงกับฟังก์ชันด้านในและด้านนอกบ้านได้อย่างไร้กังวล

หลังคาไม่รั่ว และหลังคาที่ป้องกันฝนสาดจะเกิดขึ้นได้ถ้าเรามีการออกแบบที่ดีและการติดตั้งที่เหมาะสม 

  • ความลาดชันและระยะยื่นชายคา: การวางความลาดชันที่เหมาะสมกับรูปทรงหลังคาและวัสดุมุงแต่ละประเภท จะช่วยให้มันระบายน้ำฝนได้เต็มประสิทธิภาพ และทำให้น้ำฝนไหลย้อนกลับได้ยาก ระยะยื่นชายคาที่สามารถป้องกันฝนสาดจะอยู่ที่ 1-1.2 เมตรเป็นต้นไป แต่หากยื่นยาวมากเกินกำลังรับน้ำหนักของโครงสร้างเดิม อาจต้องปรับขนาดวัสดุโครงสร้างให้ใหญ่ขึ้น รวมถึงใช้เสาหรือค้ำยันเพื่อเสริมกำลังยึด

     

  • ไม้เชิงชาย: องค์ประกอบหลังคาที่บางคนมองข้ามแต่มีประโยชน์มหาศาล นอกจากเชิงชายจะช่วยปิดช่องว่างปลายชายคาให้ดูเรียบร้อย และลดการบิดโค้งแล้ว มันยังสามารถป้องกันฝนกันลมไม่ให้เข้าใต้หลังคา ป้องกันสัตว์เล็กเข้าไปอยู่อาศัยหรือนกที่ชอบมาทำรังให้กวนใจ

     

  • รางน้ำฝนและโซ่น้ำฝน: เป็นอุปกรณ์เสริมที่ทำให้จัดการน้ำฝนอย่างเป็นระเบียบ ซึ่งช่วยลดปัญหารั่วซึมและป้องกันผนังบ้านได้อีกขั้น

หลังคาไม่มีเสียงรบกวน อีกหนึ่งปัญหาที่มาคู่กับฝนเสมอ สามารถแก้ได้ไม่ยากด้วยการเลือกวัสดุมุงที่มีคุณสมบัติดูดซับเสียงในตัว เช่น หลังคาไวนิล (Smart Vinyl), แผ่นเอพีวีซี (APVC), กระเบื้องลอนคู่ เป็นต้น หรือหากต้องการใช้วัสดุที่ไม่มีคุณสมบัตินี้ในตัวอย่างเมทัลชีท ก็สามารถติดตั้งฉนวนกันร้อนเพื่อใช้เป็นเกราะป้องกันเสียงเพิ่มอีกชั้นได้ 

มากกว่าหลังคาที่ตาเห็น คือระบบที่คิดครบถ้วนตั้งแต่ต้น

การจะรังสรรค์บ้านให้อยู่เย็นเป็นสุขนั้น เราจะมองแค่ภาพสุดท้ายอย่างเดียวไม่ได้ ต้องคำนึงด้วยว่าสิ่งที่เราต้องการนั้นตอบโจทย์กับพื้นที่ ระยะเวลา และเงื่อนไขข้อจำกัดต่างๆ ของบ้านหรือไม่ ซึ่งผู้ที่จะช่วยให้เราเห็นภาพตั้งแต่ต้นจนจบได้ชัดเจนก็คือสถาปนิก วิศวกร และผู้รับเหมาที่มีความเชี่ยวชาญและน่าเชื่อถือ หลายคนอาจมองว่าเป็นการสิ้นเปลืองงบประมาณค่าจ้าง แต่ถ้าเทียบกับความสะดวกสบาย ความมั่นใจ และความปลอดภัยที่เราจะได้รับตลอดการอยู่อาศัย แน่นอนว่ามันย่อมคุ้มค่าแน่นอน

ขั้นตอนแรกหลังจากทราบรูปแบบหลังคาที่ต้องการในเบื้องต้นแล้วคือ ต้องทำการประเมินทิศทางแสงแดดลมฝน ประเมินสภาพหน้างานของสถานที่ติดตั้ง ควบคู่กับการคำนึงถึงกฎหมายและข้อบังคับ โดยเฉพาะหลังคาต่อเติมที่ต้องระวังเรื่องระยะถอยร่นและข้อกำหนดของหมู่บ้านเป็นพิเศษ เมื่อทราบข้อมูลในขั้นตอนนี้ชัดเจนครบถ้วนแล้ว เราก็จะได้รู้ว่าดีไซน์ โครงสร้าง รวมถึงวัสดุที่เราวางแผนไว้สามารถนำมาติดตั้งได้จริงหรือไม่ ต้องมีการปรับเปลี่ยนตรงไหนอีกหรือเปล่า

ระยะเวลา เป็นอีกหนึ่งตัวกำหนดว่าควรติดตั้งด้วยวิธีไหน ปัจจุบันมีหลายคนให้ความสนใจกับระบบน็อคดาวน์ (Knockdown) เนื่องจากติดตั้งได้ไวและง่าย ช่วยลดเวลาวัดและตัดแต่งวัสดุที่หน้างาน โดยชิ้นส่วนต่างๆ จะถูกผลิตด้วยกระบวนการ Prefabricated structure ซึ่งเป็นการตัดเชื่อมและทำสีให้เสร็จเรียบร้อยจากโรงงาน เมื่อนำมาติดตั้งที่หน้างานจึงสามารถประกอบติดตั้งได้เลย ใช้เวลาในการติดตั้งไม่กี่ชั่วโมงเท่านั้น

สำหรับหลังคาที่ต้องการติดตั้งโซลูชันเสริม เช่น ฉนวนกันความร้อน โซลาร์เซลล์ หรือรางน้ำฝน ต้องมีการคำนวณพื้นที่ การรับน้ำหนัก และการวางงานระบบของโซลูชันตั้งแต่แรกเช่นกัน หากมาต่อเติมทีหลังโดยไม่ได้มีการคำนวณไว้ก่อน จะทำให้ความลำบากในการติดตั้งและการซ่อมแซมภายหลังเพิ่มขึ้น รวมทั้งอาจส่งผลเสียต่อโครงสร้างเดิมของบ้านในระยะยาว และอาจทำให้เก็บงานระบบได้ไม่สวยงามไม่เป็นระเบียบ อย่างจำพวกงานท่อและรางน้ำฝนหรืออุปกรณ์ที่มาพร้อมกับระบบโซลาร์เซลล์

หลังจากติดตั้งเสร็จเรียบร้อยแล้ว ต้องมีการตรวจเช็กความเรียบร้อยของงานและประสิทธิภาพการใช้งานเสมอ โดยเฉพาะการรั่วซึมของหลังคา ที่อาจเกิดจากการตัววัสดุหรือการติดตั้งที่ไม่ได้มาตรฐาน มากกว่านั้น หากผู้รับเหมาหรือผู้รับผิดชอบงานมีการรับประกันหลังติดตั้ง ก็จะยิ่งช่วยให้เราไว้วางใจในการอยู่อาศัยมากขึ้น

เพราะบ้านไม่ได้สร้างบ่อย เลือกหลังคาทั้งที ต้องคิดให้ลึก

นอกจากคิดเผื่อตั้งแต่ต้นแล้ว เราต้องคิดให้ลึกถึงการดูแลรักษาในระยะยาวด้วย การศึกษาทั้งข้อดีและข้อจำกัดของหลังคาแต่ละประเภทจะช่วยให้เราดูแลได้ถูกวิธี หลังคาจะได้สวยสด ไม่ดูโทรมเร็ว และใช้งานได้นานยิ่งขึ้น สำหรับใครที่ไม่มีเวลามาดูแลมากนัก หรือใครที่ต้องการประหยัดงบบำรุงรักษา เรามีเคล็ดลับการเลือกหลังคาง่ายๆ มาฝากกัน

  • เลือกวัสดุมุงหลังคาที่มีอายุการใช้งานยาวนาน: สามารถรับแรงกระแทกได้สูง ทนการขีดข่วน ทนการกัดกร่อน ทนต่อทุกสภาพอากาศ และเลือกโครงสร้างต่างๆ โดยเฉพาะเหล็กที่ผ่านมาตรฐานระดับสากล เช่น JIS, AISI, DIN และ ASTM รวมไปถึงมาตรฐานของสีที่ใช้พ่นลงบนชิ้นงาน สีผิวที่ผสมเม็ดทรายจะมีคุณสมบัติในการยึดเกาะ ทำให้ซีดจางช้ากว่าสีเกรดทั่วไปและให้ผิวสัมผัสที่มีมิติ
  • เลือกวัสดุเหมาะสมกับสภาพพื้นที่: นอกจากจะช่วยยืดอายุการใช้งานแล้ว ยังทำให้มีทางเลือกประหยัดงบค่าวัสดุมุงหลังคาได้ เช่น การใช้หลังคาโปร่งแสง ในพื้นที่ที่มีร่มเงาบัง ไม่ต้องเผชิญกับแดดจ้าทั้งวัน เราสามารถใช้วัสดุที่มีความคงทนระดับรองลงมาได้ เช่น แผ่นโพลีคาร์บอเนตหรือยูพีวีซี (uPVC) แต่ในพื้นที่กลางแจ้ง ก็ควรลงทุนใช้วัสดุที่สามารถทนแดดได้สูงและมีโอกาสการแตกเปราะต่ำ เช่น แผ่นอะคริลิค Shinkolite หรือกระจกลามิเนต 
  • โครงสร้างรองรับการทรุดตัวของพื้น: แม้เหตุไม่คาดฝันอย่างแผ่นดินไหวและพื้นดินทรุดตัวอาจไม่ได้เกิดขึ้นบ่อยนัก แต่การป้องกันไว้ก่อนย่อมดีกว่าเสมอ สิ่งสำคัญที่จะช่วยให้หลังคาของเรายังอยู่รอดปลอดภัยก็คือ โครงสร้างที่ยืดหยุ่น นั่นเอง อย่างโซลูชัน “ROOVTECT Flexible Joint Design” ที่ผ่านกระบวนการปั๊มพับขึ้นรูปจากเหล็กแผ่นหนา ออกแบบให้มีคุณสมบัติพิเศษที่รองรับการขยับตัวของโครงสร้างได้ทั้งแนวดิ่งและแนวราบ ทั้งยังสามารถถอดประกอบเพื่อแก้ไขโครงสร้างที่ได้รับผลกระทบแยกส่วนได้ ไม่จำเป็นต้องรื้อถอนและติดตั้งใหม่ทั้งหมด ซึ่งช่วยลดค่าใช้จ่ายและระยะเวลาในการซ่อมแซมได้เป็นอย่างดี

เลือกวัสดุที่ทำความสะอาดง่าย เชื้อราและตะไคร่ขึ้นยาก: โดยทั่วไปวัสดุมุงหลังคาที่มีผิวลื่นจะมีคุณสมบัติชะล้างฝุ่นและสิ่งสกปรกในตัวเองอยู่แล้ว เพียงปล่อยให้ฝนชะล้างหรือใช้น้ำฉีดเบาๆ พร้อมเป่าลมก็ทำให้หลังคากลับมาเอี่ยมอ่องได้ แต่วัสดุที่มีผิวหยาบอย่างกระเบื้องคอนกรีตนั้นทำความสะอาดยากกว่า ถ้าปล่อยทิ้งไว้จะทำให้เกิดคราบดำจากเชื้อรา ซึ่งอาจลามไปทำลายฝ้าเพดานได้ อีกหนึ่งวัสดุเจ้าปัญหาที่ทำความสะอาดยากและเกิดตะไคร่ง่ายคือ โพลีคาร์บอนแบบลูกฟูก เนื่องจากมีช่องว่างให้น้ำและความชื้นเข้าไปสะสม ด้วยเหตุนี้แผ่นโพลีคาร์บอนแบบตัน จึงจะตอบโจทย์มากกว่าในแง่ของการดูแลรักษาระยะยาว

เพราะฟังก์ชันที่ใช่ ต้องมาคู่กับดีไซน์ที่ชอบ

เมื่อกายอยู่สบายแล้ว บ้านต้องทำให้สบายใจเช่นกัน หลังคาที่เหมาะสมหาใช่แค่ฟังก์ชัน แต่ต้องมาพร้อมกับดีไซน์ที่โดนใจ ไม่ว่าบ้านของคุณจะเป็นสไตล์โมเดิร์น คลาสสิก มินิมอล หรือลอฟท์ดิบๆ เท่ๆ ทาง ROOVTECT บริการต่อเติมหลังคาโรงรถ หลังคาบ้าน กันสาดก็พร้อมเสิร์ฟโซลูชั่นที่รองรับดีไซน์หลากหลายรูปแบบ

“Cantilever Design กันสาดแบบไร้เสา เสริมร่มเงาให้กับตัวบ้านอย่างมีกิมมิก ด้วยการติดตั้งระบบเท้าแขนเพลทหรือระบบเพลาตันดึงบน และฝากน้ำหนักของโครงสร้างเข้ากับบริเวณคานโครงสร้างเหล็กอย่างมั่นคง ช่วยประหยัดพื้นที่ เปลี่ยนนิยามของ “กันสาด” ให้ทันสมัย ด้วยวัสดุมุงหลากหลายรูปแบบ 

“Signature Design & Production Technology” นวัตกรรมออกแบบโปรไฟล์ของเสาโครงสร้างและเฟรมกรอบเชิงชายที่มีเอกลักษณ์ ด้วยกระบวนการปั๊มพับขึ้นรูปเสาด้วยเครื่องจักรอุตสาหกรรมทันสมัย ทำให้ได้โปรไฟล์รูปแบบต่างๆ และมาพร้อมกับการดีไซน์เชิงวิศวกรรมที่เสริมความแข็งแรงของตัวเสาซ่อนอยู่ภายใน

“Modern Wide Span โครงสร้างระบบหน้ากว้างสูงสุด 12 เมตร” สามารถรับรองรถได้ถึง 4-5 คัน โดยไม่มีเสามาคั่นกลาง ทำให้ขับเข้า-ออกได้สะดวก ตอบโจทย์ความต้องการครอบครัวใหญ่และเหล่าคนรักรถ

“Classical Contemporary หลังคาโรงรถแบบคลาสสิก” เติมเต็มความต้องการสำหรับงานคลาสสิกร่วมสมัยที่กำลังมาแรง ด้วยดีไซน์พิเศษที่ผลิตจากกระบวน Prefabricated ซึ่งเก็บรายละเอียดชิ้นส่วนเหล็กอย่างพิถีพิถัน มาพร้อมระบบรางน้ำ Built-in ที่ซ่อนงานระบายน้ำภายในโครงสร้าง เก็บงานในเนี้ยบสวยได้ดั่งใจ

สนใจดีไซน์หรือฟังก์ชันสำหรับงานต่อเติมหลังคาบ้าน ROOVTECT โดยทีมงานคุณภาพจากการรวมตัวของสถาปนิกรุ่นใหม่ ด้วยงานต่อเติมหลังคาระบบ Knockdown ดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ https://roovtect.com   

#หลังคา #ต่อเติมบ้าน #ต่อเติมที่จอดรถ #โรงจอดรถ #ROOVTECT

Picture of Nara Aunjai

Nara Aunjai

อดีตนักเรียนสถาปัตย์ที่ดำรงอาชีพนักเขียนเป็นงานหลัก นักแปลเป็นงานรอง และรับออกแบบภูมิสถาปัตยกรรมเป็นงานพาร์ทไทม์
Writer

Discover more from Design Makes A Better Life.

Subscribe now to keep reading and get access to the full archive.

Continue reading