White Wood Green Spa สปากลางเมืองที่เติบโตไปกับอาคารด้วยแนวคิด Adaptive Reuse

ในเมืองที่อาคารเก่ามักถูกแทนที่ด้วยสิ่งใหม่อย่างรวดเร็ว Supar Studio เลือกตั้งคำถามกับวิธีการเติบโตของเมือง ผ่านการฟื้นชีวิตโกดังอายุร่วม 50 ปีให้กลับมาใช้งานอีกครั้ง ไม่ใช่ด้วยการตกแต่งเพื่อลบเลือนอดีต แต่ด้วยการยอมรับร่องรอยของเวลา โครงสร้าง และภาษาเดิมของอาคาร ที่ได้รับการออกแบบโดย คุณป๊อบสุวภัทร ชูดวง

White Wood Green Spa คือหนึ่งในตัวอย่างของงาน Adaptive Reuse ที่ไม่ได้เริ่มต้นเพียงจากฟังก์ชันของสปาหากแต่เริ่มจากการมองเห็นคุณค่าของอาคารโกดังเก่าอายุร่วม 50 ปี ที่ตั้งอยู่ท่ามกลางเมืองกรุงเทพฯ อาคารหลังนี้อาจไม่ใช่อาคารอนุรักษ์ในเชิงกฎหมาย แต่สำหรับคุณป๊อบ จาก Supar Studio มันคือชิ้นส่วนหนึ่งของ เนื้อเมืองที่บรรจุร่องรอยของกาลเวลา ภาษาโครงสร้าง และวิธีคิดของยุคสมัยเอาไว้อย่างชัดเจน การออกแบบจึงไม่ใช่การแทนที่ของใหม่ลงไป แต่คือการเปิดพื้นที่ให้สิ่งเดิมได้เล่าเรื่องของตัวเองอีกครั้ง

หัวใจของโครงการ White Wood Green Spa นี้คือการเปลี่ยนอาคารที่เคยเป็นโกดังเก่าให้กลายเป็นอาคารสาธารณะที่ผู้คนสามารถเข้ามาใช้งานได้จริง โดยไม่ทำลายคุณค่าเดิมที่มีอยู่ แนวคิด Adaptive Reuse ถูกนำมาใช้อย่างตรงไปตรงมา ผ่านการวิเคราะห์อาคารเดิมอย่างละเอียด ตั้งแต่ โครงทรัสไม้ รูปทรงหลังคาจั่ว ไปจนถึงผนังคอนกรีตทึบที่เคยมีหน้าที่เพียงปิดกั้น

คุณป๊อบ เลือกเปลี่ยนเฉพาะสิ่งที่จำเป็น เพื่อให้สิ่งเดิมได้ทำงานด้วยตัวของมันเอง เพื่อให้รายละเอียดเหล่านี้ปรากฏชัดขึ้น แทนที่จะกลบมันด้วยงานตกแต่งใหม่ การออกแบบจึงเป็นทั้งการประหยัดทรัพยากร ลดการทุบทำลาย และในขณะเดียวกันก็สร้างบรรยากาศที่สงบ ไม่ยัดเยียด และจริงใจ

White Wood Green Spa ถูกวางบทบาทให้เป็นพื้นที่ที่มีทั้งความเป็นส่วนตัวและความเป็นชุมชนอยู่ร่วมกัน ในเชิงการวางผัง พื้นที่ถูกแบ่งออกเป็นสองโลกที่เหลื่อมทับกันอย่างตั้งใจ ระหว่างโซนสปาที่ต้องการความสงบ กับโซนสาธารณะที่เปิดให้ผู้คนเข้ามานั่งคาเฟ่ กินอาหารเพื่อสุขภาพ หรือทำกิจกรรมด้านสุขภาพ เช่น เวิร์กชอปโยคะและสมุนไพร การออกแบบเส้นทางการเดินจึงกลายเป็นเครื่องมือสำคัญในการสร้างประสบการณ์

เส้นทางขาเข้าเริ่มต้นจากโถงต้อนรับที่ค่อย ๆ นำผู้ใช้งานเข้าสู่โลกที่เงียบลง ผ่านทางเดินที่แยกออกจากความวุ่นวาย แต่ยังเปิดให้มองเห็นบางส่วนของพื้นที่สาธารณะรอบข้าง เมื่อผ่านกระบวนการสปา ตั้งแต่โซน Hydrotherapy ไปจนถึงห้องนวดประเภทต่าง ๆ ผู้ใช้งานจะถูกพากลับมายังโถงบันไดซึ่งทำหน้าที่เป็นจุดพักและจุดเชื่อมต่อ ก่อนจะเดินออกอีกเส้นทางหนึ่งที่นำไปสู่คาเฟ่ ร้านค้า และพื้นที่เวิร์กชอป การเดินทางของร่างกายจึงค่อย ๆ เปลี่ยนจากความสงบภายใน สู่การกลับมาเชื่อมต่อกับผู้คนและกิจกรรมภายนอกอย่างเป็นธรรมชาติ

ท่ามกลางการวางผังที่ซับซ้อน โถงบันไดของ White Wood Green Spa ทำหน้าที่มากกว่าการเป็นองค์ประกอบสัญจร หากแต่ถูกออกแบบให้เป็น พื้นที่หยุด ที่ผู้ใช้งานได้พักสายตาและจังหวะของร่างกาย หลังจากผ่านประสบการณ์การบำบัด สเปซนี้เปิดให้มองเห็นสวน แสงธรรมชาติ และโครงสร้างเดิมในเฟรมเดียวกัน เป็นช่วงเวลาที่ความสงบไม่ได้ถูกเร่งให้จบลงทันที แต่ค่อย ๆ คลี่คลาย ก่อนที่ผู้ใช้งานจะเลือกเดินต่อไปยังพื้นที่อื่น ๆ

อีกหนึ่งการตัดสินใจที่สำคัญของโครงการ คือการลดบทบาทของการสื่อสารเชิงแบรนด์ลงให้น้อยที่สุด แทนที่จะใช้กราฟิก สัญลักษณ์ หรือข้อความมานำประสบการณ์ คุณป๊อบเลือกออกแบบให้สถาปัตยกรรม แสง วัสดุ และกลิ่นอายของพื้นที่เป็นผู้เล่าเรื่องแทน ความรู้สึกสงบจึงไม่ได้ถูกยัดเยียด แต่ค่อย ๆ เกิดขึ้นจากการรับรู้ของผู้ใช้งานเอง ในมุมนี้ White Wood Green Spa แสดงให้เห็นว่าประสบการณ์ที่จริงใจและไม่ปรุงแต่ง อาจเป็นการสร้างแบรนด์ที่ยั่งยืนกว่าการสื่อสารที่ดังเกินความจำเป็น

ชื่อ White Wood Green ของสปาแห่งนี้ไม่ได้เป็นเพียงแบรนดิ้ง แต่ถูกใช้เป็นกรอบในการตีความงานออกแบบทั้งหมด White ถูกถ่ายทอดผ่านแสงธรรมชาติที่ฉาบเข้ามาในอาคาร แสงทำหน้าที่แทนสีขาว สร้างความรู้สึกบริสุทธิ์ สงบ และถ่อมตัว พร้อมทั้งช่วยขับให้รายละเอียดของโครงสร้างไม้และสีเขียวโดดเด่นขึ้น Wood คือการเคารพธรรมชาติของไม้เดิม โครงสร้างไม้ทุกชิ้นถูกเปิดหน้าไม้ด้วยการขัด เพื่อเผยผิวแท้ที่ซ่อนอยู่ภายใต้คราบเวลา โดยไม่เคลือบหรือปรุงแต่งเกินจำเป็น ส่วน Green ปรากฏทั้งในรูปของสวน พรรณไม้ และกลิ่นอายจากสมุนไพรที่เป็นส่วนหนึ่งของประสบการณ์สปา

ในฐานะอาคารเก่า การเสริมความแข็งแรงทางวิศวกรรมเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ แต่สิ่งที่น่าสนใจคือการเลือกโชว์การเสริมเหล่านั้นอย่างตรงไปตรงมา เหล็กรัดเสา ค้ำโครง หรือการแก้ปัญหาโครงสร้างที่หย่อนคล้อย ไม่ได้ถูกปิดทับด้วยฝ้าหรือผนังใหม่ แต่ถูกปล่อยให้มองเห็นได้ชัด การตัดสินใจเช่นนี้สะท้อนแนวคิดเรื่อง Honesty in Design ที่มองว่าความจริงใจของอาคาร คือการยอมรับทั้งอดีตและปัจจุบันของมัน และให้ของใหม่เข้าไปทำหน้าที่สนับสนุนของเก่า ไม่ใช่แทนที่

โครงสร้างไม้เดิม ทรัพยากรที่ไม่สามารถสร้างใหม่ได้

หนึ่งในคุณค่าที่ Supar Studio ให้ความสำคัญ คือโครงสร้างไม้เดิมของอาคาร ซึ่งไม่ได้เป็นเพียงองค์ประกอบทางสุนทรียะ แต่คือร่องรอยขององค์ความรู้เชิงช่างที่แทบไม่สามารถผลิตซ้ำได้ในปัจจุบัน การเข้าไม้ จังหวะโครง และวิธีการก่อสร้าง ล้วนสะท้อนทักษะและเงื่อนไขของยุคสมัยที่ต่างจากวันนี้ การเลือกเก็บรักษาและเผยให้เห็นโครงสร้างเหล่านี้ จึงเป็นมากกว่าการอนุรักษ์รูปทรง หากคือการรักษาความทรงจำของการก่อสร้าง และยอมรับว่าบางสิ่งในอดีตมีคุณค่าเกินกว่าจะถูกแทนที่ด้วยของใหม่

กระบวนการออกแบบของ White Wood Green Spa เป็นการทำงานร่วมกันระหว่างอดีตและปัจจุบัน โดยให้สิ่งเดิมเป็นพระเอก และสิ่งใหม่เป็นเพียงตัวประกอบที่ช่วยขับบทให้ชัดขึ้น เมื่อการตกแต่งที่ไม่จำเป็นถูกเคลียร์ออกไป สิ่งที่เหลืออยู่คือบรรยากาศที่ผู้ใช้งานสามารถรับรู้ได้ด้วยร่างกายและประสาทสัมผัส มากกว่าการรับสารจากภาพลักษณ์หรือการตลาด

ซึ่งท้ายที่สุด White Wood Green Spa ไม่ได้เป็นเพียงสปาที่ให้บริการเพื่อการผ่อนคลาย แต่คือบทสนทนาระหว่างเมือง ความทรงจำ และการออกแบบร่วมสมัย เป็นตัวอย่างของการคืนชีวิตให้สถาปัตยกรรมเก่า ด้วยความเคารพ ความเข้าใจ และความสงบที่ค่อย ๆ ซึมเข้าสู่ผู้คนอย่างเป็นธรรมชาติ

Picture of Haemarat C.

Haemarat C.

สถาปนิก ที่อินกับงานดีไซน์ สนุกกับการทำความเข้าใจที่มาของแนวคิด พร้อมถ่ายทอดออกมาเป็นเรื่องเล่าที่เข้าถึงง่าย

Writer

Discover more from Design Makes A Better Life.

Subscribe now to keep reading and get access to the full archive.

Continue reading