Keep in Touch
รับข่าวสารเรื่องการออกแบบ สถาปัตยกรรม ไลฟ์สไตล์
ทางอีเมล ที่จะส่งตรงถึงคุณทุกเดือน ลงทะเบียนได้ที่ด้านล่างนี้เลย!
บ้านบางหลังไม่ได้เริ่มต้นจากรูปทรง หรือสไตล์ทางสถาปัตยกรรมที่ชัดเจน แต่เริ่มจากภาพบางอย่าง ที่ฝังอยู่ในความทรงจำของเจ้าของบ้าน ภาพที่ไม่ใช่แค่สิ่งที่มองเห็น แต่เป็นสิ่งที่รู้สึกได้ในทุกวัน สำหรับบ้านหลังนี้ จุดเริ่มต้นของการออกแบบไม่ได้อยู่ที่ตัวอาคาร แต่คือช่วงเวลาธรรมดารอบบ้าน เสียงลมที่พัดผ่านต้นไม้ แสงที่เปลี่ยนไปตามฤดูกาล หรือภาพของนกที่แวะมาอาบน้ำในสวน สิ่งเล็ก ๆ เหล่านี้กลายเป็นสิ่งที่เจ้าของบ้านอยากเก็บรักษาไว้มากที่สุด และนำไปสู่การตั้งต้นใหม่ของการออกแบบทั้งหมด
เมื่อเจ้าของบ้านตัดสินใจสร้างบ้านใหม่ หลังจากใช้ชีวิตอยู่ในบ้านหลังเดิมมานานเกือบยี่สิบปี สิ่งที่เขานำมาเล่าไม่ใช่รายการฟังก์ชันหรือภาพอ้างอิง แต่เป็นเฟรมของการอยู่อาศัย ที่เคยเกิดขึ้นจริงอย่าง กระจกบานใหญ่ที่เปิดออกไปสู่สวน Bird Bath ขนาดเล็กที่ดึงดูดนก ลมที่เคลื่อนผ่าน และจังหวะของธรรมชาติที่เปลี่ยนไปในแต่ละวัน ภาพนี้ไม่ใช่เพียงความทรงจำ แต่เป็น Spatial Experience ที่เจ้าของบ้านต้องการให้เกิดขึ้นอีกครั้งในบ้านหลังใหม่
สำหรับทีมผู้ออกแบบอย่าง Allscape Co.,Ltd. การตีความโจทย์นี้จึงไม่ใช่การสร้างวิว แต่คือการสร้างเงื่อนไข ที่ทำให้ภาพแบบนั้นสามารถเกิดขึ้นได้จริง กระบวนการออกแบบจึงเริ่มจากการทำ Site Survey และ Site Analysis อย่างละเอียด ทั้งทิศทางแดด ลม ฝน ระบบระบายน้ำ ไปจนถึงมุมมองสำคัญของพื้นที่ รวมถึงเงื่อนไขเชิงสภาพแวดล้อมอย่างลมมรสุมและฝุ่นในบางฤดู ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อการวางตำแหน่งของต้นไม้และการเปิดรับพื้นที่ของบ้าน
ข้อมูลเหล่านี้ถูกพัฒนาเป็น Bubble Diagram และ Pre-Concept เพื่อใช้เป็นเครื่องมือในการสื่อสารกับเจ้าของบ้าน ก่อนจะเข้าสู่การพัฒนาแบบจริง การให้ความสำคัญกับช่วง Pre-Concept ทำให้ ความรู้สึกที่ยังไม่ชัดของเจ้าของบ้าน ค่อย ๆ ถูกแปลออกมาเป็นโครงสร้างของพื้นที่ ทั้งในเชิงการใช้งานและประสบการณ์ นี่จึงเป็นช่วงที่งานออกแบบไม่ได้ถูกตัดสินด้วยความสวยงาม แต่ด้วยความ “ตรงกัน” ของวิธีคิดระหว่างผู้ออกแบบและผู้อยู่อาศัย
เมื่อเข้าสู่การพัฒนา Master Plan ตัวบ้านและภูมิทัศน์ไม่ได้ถูกออกแบบแยกออกจากกัน แต่ถูกพิจารณาเป็นระบบเดียวกัน แกนมุมมอง Visual Axis และทิศทางการเปิดรับธรรมชาติถูกจัดวางใหม่ทั้งหมด เพื่อให้ภาพที่เจ้าของบ้านต้องการสามารถเกิดขึ้นได้จริงในชีวิตประจำวัน ไม่ใช่เพียงในมุมใดมุมหนึ่งของบ้าน แต่เป็นประสบการณ์ที่เกิดขึ้นซ้ำได้ในหลายช่วงเวลา
การออกแบบภูมิทัศน์จึงทำหน้าที่เสมือนการ Compose ภาพที่มีความลึกหลายชั้น Layering โดยใช้ต้นไม้เป็นองค์ประกอบหลักในการสร้างมิติ ต้นตะแบกถูกเลือกเป็นองค์ประกอบสำคัญ เนื่องจากมีการเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาลอย่างชัดเจน ทำให้ภาพที่มองผ่านกระจกไม่คงที่ แต่เปลี่ยนไปตามเวลา ขณะที่ฉากหลังถูกควบคุมโทนให้เข้มกว่าเล็กน้อย เพื่อดึงให้ Layer ของต้นไม้ด้านหน้าชัดขึ้น เกิดเป็น Depth ของภาพที่รับรู้ได้แม้จากภายในบ้าน
นอกจากมิติทางสายตา งานออกแบบยังแทรกมิติของประสาทสัมผัสอื่นเข้าไปด้วย เสียงน้ำที่ถูกออกแบบร่วมกับสถาปัตยกรรม และการเลือกใช้พืชที่มีกลิ่นหอมอ่อนในบางช่วงเวลา ทำให้พื้นที่สวนไม่ได้ทำหน้าที่เป็นเพียง Visual Element แต่เป็น Environment ที่รับรู้ได้ผ่านหลายประสาทสัมผัสพร้อมกัน
ในระดับระบบนิเวศ การจัดวางพืชถูกออกแบบเป็นลำดับชั้นตั้งแต่ไม้ใหญ่ไปจนถึงไม้พุ่มและไม้ดอก เพื่อสร้างความหลากหลายและดึงดูดสิ่งมีชีวิตขนาดเล็ก เช่น ผีเสื้อและแมลงผสมเกสร การเคลื่อนไหวของสวนจึงไม่ได้เกิดจากลมเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจาก Interaction ของสิ่งมีชีวิตที่เข้ามาใช้พื้นที่ เมื่อระบบเริ่มทำงาน ภาพของนกที่กลับมา จึงไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่เป็นผลลัพธ์ของการออกแบบเชิงระบบที่วางไว้ตั้งแต่ต้น
ในขณะเดียวกัน การจัดองค์ประกอบของสวนยังสะท้อนบุคลิกของเจ้าของบ้านอย่างชัดเจน พื้นที่ด้านนอกถูกควบคุมให้มีความเรียบร้อยผ่านการใช้ต้นไม้ที่มีฟอร์มชัดเจนเป็นขอบเขต ขณะที่พื้นที่ด้านในถูกปล่อยให้มีความฟุ้งและเป็นธรรมชาติมากกว่า การจัดวางลักษณะนี้ทำให้สวนมีทั้งความนิ่งและความเคลื่อนไหวอยู่ในพื้นที่เดียวกัน และสร้างประสบการณ์ที่ค่อย ๆ เปิดเผยเมื่อเข้าไปใช้งาน
เบื้องหลังภาพที่ดูเบาและเป็นธรรมชาติ คือการจัดการระบบที่ซับซ้อน ทั้งการจัดกลุ่มพืชตามความต้องการน้ำและแสงเพื่อลดความขัดแย้งของระบบรดน้ำ การวางตำแหน่งต้นไม้เพื่อช่วยกรองฝุ่นจากทิศทางลมหลัก และการสร้าง Microclimate ที่เหมาะสมกับการอยู่อาศัย สิ่งเหล่านี้เป็น Layer ที่ไม่ได้มองเห็นได้ทันที แต่เป็นสิ่งที่ทำให้พื้นที่สามารถใช้งานและเติบโตได้จริงในระยะยาว
ในแง่ของการใช้งานและการดูแลรักษา พื้นที่สวนไม่ได้ถูกออกแบบให้เข้าไปใช้งานทุกจุด แต่ถูกวางระบบให้สามารถดูแลได้โดยไม่รบกวนพื้นที่ปลูก ผ่านการออกแบบทางเดิน Service รอบบ้านตั้งแต่ต้น ขณะเดียวกัน เงื่อนไขของหน้าบ้านที่ไม่มีรั้ว ถูกแก้ไขด้วยการใช้ต้นไม้เป็นเครื่องมือในการสร้าง Screening แทนผนังทึบ ทำให้เกิดความโปร่งในเชิงสายตา แต่ยังคงความเป็นส่วนตัวในเชิงการอยู่อาศัย
ท้ายที่สุด บ้านหลังนี้อาจไม่ใช่เพียงผลลัพธ์ของการออกแบบเชิงรูปแบบ แต่เป็นผลลัพธ์ของการจัดวางความสัมพันธ์ระหว่างพื้นที่ และชีวิต อย่างตั้งใจ สถาปัตยกรรมในที่นี้จึงไม่ได้ทำหน้าที่เป็นวัตถุ แต่เป็นฉากที่เปิดโอกาสให้ธรรมชาติ เวลา และการใช้งานของผู้อยู่อาศัย ค่อย ๆ เข้ามาเติมเต็ม และเปลี่ยนแปลงไปในทุกวัน เหมือนภาพเดิมที่เจ้าของบ้านเคยมองเห็น
สถาปนิก ที่อินกับงานดีไซน์ สนุกกับการทำความเข้าใจที่มาของแนวคิด พร้อมถ่ายทอดออกมาเป็นเรื่องเล่าที่เข้าถึงง่าย
รับข่าวสารเรื่องการออกแบบ สถาปัตยกรรม ไลฟ์สไตล์
ทางอีเมล ที่จะส่งตรงถึงคุณทุกเดือน ลงทะเบียนได้ที่ด้านล่างนี้เลย!