ครึ่งปี 2026 ผ่านไปเร็วเหมือนตึกที่สร้างขึ้นข้ามคืน… บางโครงการสร้างเสร็จหลังรอคอยมาเกินศตวรรษ บางโครงการกำลังจะหายไปจากความทรงจำของเมือง บางโครงการเพิ่งเริ่มฝันบนกระดาษ และบางโครงการก็เคยฝันใหญ่กว่านี้ก่อนจะถูกย่อจนเหลือไม่ถึงสองเปอร์เซ็นต์
ในขณะที่ AI เขียนบทกวีได้ และยานอวกาศลงจอดบนดวงจันทร์ได้อีกครั้ง สถาปัตยกรรมยังคงเป็นศิลปะที่ใช้เวลานานที่สุดในการพิสูจน์ตัวเอง ตึกที่เริ่มออกแบบในยุคของปู่ทวด อาจเพิ่งสร้างเสร็จในรุ่นของหลาน
ลองหยุดสักครู่ มาดูกันว่า 6 เดือนที่ผ่านมา โลกสถาปัตยกรรม หมุนไปทางไหนบ้าง?
– Sagrada Família สร้างเสร็จแล้ว หลังรอมา 144 ปี
– Guggenheim Abu Dhabi ตึกสุดท้ายของ Frank Gehry
– Empire State Building ถูกแทนที่โดย 262 Fifth Avenue
– Hatai โครงการแรกของ Heatherwick ในไทย
– White House East Wing ทรัมป์ทุบทิ้งเป็นห้องบอลรูม
– Lucas Museum of Narrative Art โดย MAD Architects
– THE LINE ฝันไว้ 170 กิโล เหลือจริง 2 กิโล
– Platform 37 Google HQ โดย Heatherwick + BIG
Guggenheim Abu Dhabi ตึกสุดท้ายของ Frank Gehry ที่เขาไม่มีโอกาสได้เห็น
Frank Gehry สถาปนิกผู้ปฏิวัติฟอร์มของอาคารด้วยคอมพิวเตอร์ตั้งแต่ยุค Guggenheim Bilbao จากไปก่อน Guggenheim Abu Dhabi จะเปิดตัว หลังโครงการนี้ใช้เวลาออกแบบและก่อสร้างมายาวนานกว่า 18 ปี
Gehry คือคนที่เปลี่ยนนิยามของ Cultural Architecture ในยุค 90s เปลี่ยนเมืองเล็กๆ ใน Spain ให้กลายเป็นจุดหมายปลายทางระดับโลกด้วยอาคารหลังเดียว ปรากฏการณ์ที่ต่อมาถูกเรียกว่า Bilbao Effect และกลายเป็นสูตรที่ทุกเมืองอยากมีพิพิธภัณฑ์ของตัวเอง
ฟอร์มที่บิดและซ้อนกันอย่างไม่มีกฎเกณฑ์ของ Guggenheim Abu Dhabi คือลายเซ็นที่จะอยู่ต่อไปนานกว่าตัวคนเขียน บางครั้งสถาปนิกที่ยิ่งใหญ่ที่สุด คือคนที่ฝากผลงานไว้ให้คนรุ่นหลังได้สัมผัสแทน
Empire State Building กำลังจะหายไปจากความทรงจำ และถูกแทนที่ด้วย 262 Fifth Avenue
อีกหนึ่งสัญลักษณ์ของ New York กำลังเสียตำแหน่ง ตึกใหม่ชื่อ 262 Fifth Avenue กำลังจะสูงกว่า Empire State Building และเปลี่ยน Skyline ของเมืองที่เราคุ้นเคยมาเกือบศตวรรษ
นี่ไม่ใช่แค่เรื่องของความสูง แต่คือเรื่องของ Supertall Era ยุคที่ตึกสูงไม่ได้สร้างเพื่อรองรับคนจำนวนมาก แต่สร้างเพื่อขายห้องเดียวให้คนรวยที่สุดในโลก รูปทรงเรียวยาวเหมือนเข็มเสียบฟ้า คือฟอร์มที่บอกว่าตึกหลังนี้ไม่ได้พูดกับเมือง แต่พูดกับท้องฟ้า
เมืองหนึ่งจะมีอาคารแห่งความทรงจำได้กี่หลัง ก่อนที่ทุกหลังจะกลายเป็นอดีต ความสูงไม่ใช่เกมของวิศวกรรมอย่างเดียว แต่คือเกมของการลืม และทุกครั้งที่เราสร้างตึกใหม่ที่สูงกว่า เรากำลังเขียนทับ Skyline เก่าทีละนิด
Hatai, Bangkok โครงการแรกของ Heatherwick Studio ในประเทศไทย อีก 2 ปีเสร็จ
Heatherwick Studio สำนักออกแบบเจ้าพ่อ Form-Making จากลอนดอน ประกาศเปิดโครงการแรกในประเทศไทย ใจกลางกรุงเทพ ชื่อ Hatai
Heatherwick คือชื่อที่อยู่เบื้องหลัง Vessel ที่ New York, Coal Drops Yard ที่ลอนดอน, และ Little Island ที่ลอยอยู่บนแม่น้ำ Hudson เป็นสำนักที่เชื่อในการทำให้อาคารมีนิสัย ไม่ใช่แค่มีฟังก์ชัน ฟอร์มทรงโดมซ้อนกันคล้ายโคมไฟยักษ์กลางเมืองของ Hatai ก็ยังคงรักษาวิญญาณนั้นไว้
การมาถึงของ Heatherwick ในไทย ไม่ใช่แค่การมีตึกใหม่ในกรุงเทพ แต่คือการประกาศว่ากรุงเทพอยู่บนแผนที่ของ Global Architecture แล้ว คำถามที่ตามมาคือ เราพร้อมต้อนรับ Starchitect ในบริบทของเราอย่างไร และจะให้พวกเขาพูดภาษาของเรา หรือเราจะเรียนรู้ภาษาของพวกเขา
White House East Wing ทรัมป์ทุบทำเนียบขาว เปลี่ยนเป็นห้องบอลรูมของตัวเอง
Donald Trump สั่งทุบ White House East Wing เพื่อสร้างห้องบอลรูมส่วนตัว
East Wing คือปีกอาคารที่สร้างขึ้นในปี 1902 และขยายในยุค Franklin D. Roosevelt มันคือที่ทำการของ First Lady มาเกือบหนึ่งศตวรรษ เป็นที่จัดงานเลี้ยงรับรองประมุขจากทั่วโลก เป็นที่ที่ Jackie Kennedy ใช้บูรณะทำเนียบขาวให้กลับสู่รากเหง้าของอเมริกาในยุค 60s
สถาปัตยกรรมประวัติศาสตร์ที่ยืนหยัดมากว่าศตวรรษ ถูกแทนที่ด้วยรสนิยมของผู้นำคนหนึ่ง นี่ไม่ใช่แค่เรื่องการรีโนเวต แต่คือคำถามว่าสถาปัตยกรรมสาธารณะควรเป็นของใคร ใครมีสิทธิ์เปลี่ยนหน้าตาของมัน และอะไรคือเส้นแบ่งระหว่างการดูแลกับการครอบครอง
Lucas Museum of Narrative Art เชื่อมต่อ “ศิลปะชั้นสูง” กับ “วัฒนธรรมป๊อป” ออกแบบโดย MAD Architects
พิพิธภัณฑ์โดย Ma Yansong แห่ง MAD Architects สถาปนิกจีนที่ขึ้นชื่อเรื่องฟอร์มชีวภาพและผิวโค้งไหล ตั้งใจเชื่อมศิลปะชั้นสูงกับวัฒนธรรมป๊อปเข้าด้วยกัน ในเมือง Los Angeles
โครงการนี้คือฝันของ George Lucas ผู้สร้าง Star Wars ที่อยากให้ Norman Rockwell, อนิเมชั่นของ Pixar, และโปสเตอร์หนังฮอลลีวูด ได้อยู่ในพื้นที่เดียวกับศิลปะที่อยู่ในมิวเซียมแบบดั้งเดิม เคยมีปัญหาเรื่อง site ที่ Chicago จนต้องย้ายมา LA เกือบสิบปี
ฟอร์มที่ดูเหมือนยานอวกาศลงจอดในสวนสาธารณะ คือคำตอบเงียบๆ ว่าศิลปะกับ Star Wars สามารถอยู่ในอาคารหลังเดียวกันได้ ไม่จำเป็นต้องมีลำดับชั้นของคุณค่า และบางทีอาคารที่กล้าผสมสิ่งที่คนเคยแยกออกจากกัน คืออาคารที่จะกลายเป็นภาษาของยุคใหม่
THE LINE by NEOM เมืองในฝันที่ไม่เคยเกิดจริง ฝันไว้ 170 กิโล เหลือจริง 2 กิโล
เมืองในฝันของซาอุดีอาระเบีย ตั้งใจสร้างเป็นกระจกสองด้านสูง 500 เมตร ยาว 170 กิโลเมตร เป็นเมืองที่ไม่มีรถ ไม่มีถนน และไม่มีคาร์บอนฟุตปริ้นต์ ใช้งบประมาณกว่า 500 พันล้านดอลลาร์
ในความจริง สิ่งที่จะสร้างเสร็จใน Phase แรก เหลือเพียง 2.4 กิโลเมตร และอาจรองรับคนได้ไม่ถึง 300,000 คน จากเป้าเดิม 9 ล้านคน Mega-Project ระดับโลกหลายโครงการกำลังเผชิญกับความจริงทางวิศวกรรม งบประมาณ และต้นทุนแรงงาน
ฝันใหญ่กับความจริงทางวิศวกรรมและงบประมาณ บางครั้งห่างกันมากกว่าที่ตาเห็น แต่ THE LINE ก็เป็นบทเรียนที่สำคัญของยุคเรา ว่าเส้นแบ่งระหว่าง Speculative Architecture กับสถาปัตยกรรมที่ตอบโจทย์มนุษย์จริงๆ บางครั้งคือเส้นบางๆ ระหว่างวิสัยทัศน์กับการลืมว่ามีใครจะอยู่จริง
Platform 37 (Google HQ) การร่วมมือกันของสองสถาปนิกแห่งยุค Heatherwick Studio & BIG
Heatherwick Studio และ BIG ของ Bjarke Ingels ร่วมมือกันออกแบบสำนักงานใหญ่ใหม่ของ Google ที่ Mountain View หลังจากออกแบบ Google Bay View ด้วยกันมาก่อน
หลังคารูปคลื่นที่ดูเหมือนเต็นท์ผ้า จริงๆ ทำจากแผงโซลาร์เซลล์รูปเกล็ดมังกร เรียกว่า Dragonscale Solar Skin ใต้หลังคาคือพื้นที่ทำงานที่เปลี่ยนรูปได้ตามทีม ตามวัน และตามแสงธรรมชาติ คือคำตอบของสำนักงานในยุคหลัง pandemic ที่ไม่ใช่แค่กล่องเรียงโต๊ะ
การร่วมมือของสองสำนักแห่งยุค หนึ่งฝั่งคือ Heatherwick ที่เน้น Human Storytelling อีกฝั่งคือ BIG ที่เน้น Pragmatic Utopia ทำให้สำนักงานไม่ใช่แค่ที่ทำงาน แต่เป็นแถลงการณ์ทางวัฒนธรรมของ Big Tech ในยุคที่บริษัทเทคโนโลยีกำลังกลายเป็นรัฐในรัฐ และอาคารของพวกเขา ก็กลายเป็นสัญลักษณ์ของอำนาจรูปแบบใหม่
