“Beyond Ordinary : ไม่ธรรมดา” คือธีมหลักของ งานสถาปนิก 61 นี้ จัดขึ้นภายใต้แนวคิด “Vernacular Living” หรือการนำ “วิถีพื้นถิ่น” กลับมามองใหม่ คิดใหม่ เพื่อให้เกิดภาพลักษณ์ของการออกแบบสถาปัตยกรรมที่หลายคนอาจไม่เคยคิดถึงมาก่อน… ไฮไลต์ของการจัดงานปีนี้ คือธีมพาวิลเลียน ที่ออกแบบโดย 18 กลุ่มสถาปนิกและดีไซเนอร์ที่มีความน่าสนใจในวิธีคิดและการออกแบบที่ต่างกันออกไป มาชมแนวคิดและผู้ออกแบบกันครับ ว่าจะมีความน่าสนใจแค่ไหน
สถาปนิก ’61 จัดโดยสมาคมสถาปนิกสยามในพระบรมราชูปถัมภ์ เป็นครั้งแรกของงานสถาปนิกกับการสร้างสรรค์นิทรรศการที่ออกแบบโดยใช้องค์ประกอบสถาปัตยกรรมหรือภูมิปัญญาพื้นถิ่นมาประยุกต์ใช้ โดยมีโจทย์เรื่องวัสดุพื้นถิ่น ได้แก่ ไม้, ไผ่, ดิน และอิฐ การนำเทคโนโลยีสมัยใหม่และภูมิปัญญาโบราณมาใช้ในการออกแบบ
ผศ.ดร. อภิรดี เกษมศุข ประธานจัดงานสถาปนิก 61 กล่าวถึงแนวคิดหลักของงานเพิ่มเติมว่า “ในอดีตนั้นสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นเป็นองค์ความรู้ที่เกิดจากการสะสม เป็นการทำตามต่อกันเป็นประเพณี แต่ระยะหลังนักออกแบบรุ่นใหม่ๆ ได้ไปหยิบยกความเป็นพื้นถิ่นมานำเสนอในแง่มุมที่ต่างออกไป ทำให้ได้ผลลัพธ์ที่น่าสนใจขึ้นอย่างมาก”
โดยครั้งนี้เรามีแนวคิดจากผู้ออกแบบนิทรรศการหลักของงานมาให้ชมกันครับ มาดูกันว่าแต่ละส่วนจะมีแนวคิดอะไรและน่าสนใจแค่ไหน ไปชมกันครับ…
– Living Space Pavilion –
บุญเลิศ เหมวิจิตรพันธ์ Boon Design
นิทรรศการที่ว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงพื้นที่อยู่อาศัยในวิถีพื้นถิ่น ออกแบบโดยสถาปนิกมือรางวัลอย่าง บุญเลิศ เหมวิจิตรพันธ์ จาก Boon Design ใช้ดินเป็นวัสดุที่สุดจะถ่อมตนอย่าง “ดิน” มาสร้างเป็นพาวิเลียน นำเสนอรูปแบบบ้านดินแบบใหม่ นำดินมาผสมผสานกับโครงสร้างที่ทำจากลังผลไม้ที่มีคุณสมบัติจับดินได้ แล้วใช้ดินเป็นตัวประสานให้เกิดความคงทนแข็งแรง ผู้ออกแบบต้องการสื่อให้เห็นเนื้อแท้แห่งวัสดุ ผสมผสานวัสดุที่มีอยู่ มาสร้างให้เกิดผลลัพธ์ใหม่
นอกจากนี้ ยังถ่ายทอดองค์ความรู้ให้ผู้เข้ามาในพาวิเลียน ได้ตระหนักรู้ถึงดินที่สามารถทำเป็นกำแพงปิดกั้น เป็นบันได เป็นที่นั่ง-นอนได้ไม่ต่างกับวัสดุอื่นๆ ดินที่บุญเลิศใช้จึงแสดงให้เห็นถึงความธรรมดาที่มีความพิเศษอยู่ในตัว
แนวคิด
ดิน ฟ้า อากาศ คือหนึ่งเดียว
………………………………………
– Working Space Pavilion –
จริยาวดี เลขะวัฒนา และ Luke Yeung ARCHITECTKIDD
ทีมสถาปนิกจาก Architectkidd (จริยาวดี เลขะวัฒนา, Luke Yeung, ก่อพงศ์ เสน่หา และพรชนก ทองทา) นำเสนอพื้นที่ทำงานสมัยใหม่ใน Working Space Pavilion พาวิเลียนที่จะจัดแสดงนิทรรศการที่เล่าถึงการเปลี่ยนแปลงการใช้พื้นที่ประกอบอาชีพของคนในสังคม โดยใช้ ‘อิฐ’ วัสดุพื้นถิ่นที่มีมาแต่โบราณ อิฐถูกใช้ในงานสถาปัตยกรรมไทยในอดีตมากมาย ปรากฏให้เห็นตามซุ้มประตู กำแพงเมืองและโบสถ์ มาประยุกต์สร้างสรรค์เป็นพาวิเลียน ที่ก่ออิฐมอญเผา เรียงต่อกันเป็นระบบโมดูลซึ่งเผยเส้นสายโค้งเว้าสวยงาม มากกว่านั้น ยังออกแบบสเปซพื้นที่ด้านในและนอก ให้สามารถเป็นจุดพบปะของคนกลุ่มใหญ่ กลุ่มย่อย และเป็นพื้นที่ทำงานได้ในตัว
แนวคิด
นิทรรศการที่นำเทคโนโลยีมาพลิกโฉมหน้าเดิมๆของ “อิฐ” ให้กลายเป็นวัสดุสำหรับโครงสร้าง และงานออกแบบภายใน
………………………………………
– Meeting Space Pavilion –
สุริยะ อัมพันศิริรัตน์ Walllasia
สำหรับนิทรรศการหลักของงานสถาปนิก ’61 ออกแบบโดยสถาปนิก สุริยะ อัมพันศิริรัตน์ แห่ง Walllasia เนื้อหานิทรรศการ สื่อถึงการซ้อนทับกันของพื้นที่ทางกายภาพและกิจกรรมของโลกเสมือนออนไลน์ สุริยะจึงรวมความเก่าและความใหม่เข้าไว้ด้วยกัน โดยนำ ‘ไผ่’ วัสดุพื้นถิ่นไทย มาพิจารณาว่าด้วยความเป็นธรรมชาติเนื้อแท้ของมันสามารถทำอะไรได้บ้าง ก่อนตัดสินใจดีไซน์ดัดโค้งเป็นรูปทรงดอกบัวเพื่อให้ดูมีพลัง และนำมาสร้างสรรค์ไว้ในพื้นที่กิจกรรมในโลกโซเชียลของคนรุ่นใหม่
แนวคิด
ไม่อยากเป็นแค่ “ไผ่”
………………………………………
– Moving System Pavilion –
ศ.ดร.วีระ อินพันทัง และ พิช โปษยานนท์
นิทรรศการที่ว่าด้วยเรื่องราวของการเคลื่อนที่ ระบบขนส่ง และโครงสร้างของเมือง เป็นนิทรรศการ 1 ใน 5 ทีเป็นไฮไลต์ที่ไม่ควรพลาดในงานสถาปนิก’61 ตัวโครงสร้าง Moving System Pavilion ก็น่าสนใจไม่แพ้เนื้อหาของนิทรรศการ งานนี้ได้สถาปนิกระดับมาสเตอร์อย่าง ศ.ดร.วีระ อินพันทัง และสถาปนิกรุ่นใหม่ไฟแรง พิช โปษยานนท์ ร่วมกันออกแบบ
แนวคิด
อาศัยปฏิปทาของหลวงตาโจ้ยแห่งวัดไทร ตำบลท่ากระชับ อำเภอนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม ที่พลิกแพลงของเล่น เถร–อด–เพล เพียรสร้างเป็นสิ่งของเครื่องใช้–พวงแก้ว เก้าอี้ เครื่องตั้ง ฯลฯ เมื่อกว่า 80 ปีมาแล้วจุดประกายความคิด โดยขยายสัดส่วนสู่งานสถาปัตยกรรม นำไม้ท่อนมาสานขัดด้วยการใช้ข้อต่อ เถร-อด-เพล เป็นกลไกในการยึดโยง ก่อรูปเป็นศาลาโครงโปร่งคลุมพื้นที่อย่างหลวมๆ เปิดโอกาสให้การสัญจรผ่าน เข้า-ออก มีทางเลือกได้หลายทิศหลากทาง
………………………………………
– Introduction Pavilion –
สาวิตรี ไพศาลวัฒนา และ Jakub Gardolinski จาก PAGAA ร่วมกับเมธัส ศรีสุชาติ จาก MAGLA
นิทรรศการที่แสดงการศึกษาสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นที่สําคัญของประเทศผ่านการสัมภาษณ์ผู้วางรากฐาน และนักออกแบบที่มีชื่อเสียง นอกจากนี้ยังรวมงานสัมภาษณ์ของสถาปนิกรับเชิญผู้ออกแบบนิทรรศการทุกท่านมาไว้ในพาวินเลียนนี้ด้วย นิทรรศการถูกออกแบบผ่านกระบวนการจัดทําเวิร์คชอประหว่างนักศึกษาและสถาปนิกทั่วไปเพื่อสะท้อนถึงเอกลักษณ์สําคัญของสถาปัตยกรรมพื้นถิ่น ซึ่งถูกสร้างโดยปราศจากสถาปนิก และใช้ระบบ Pneumatic ที่รูปทรงเกิดขึ้นอย่างไม่จงใจ และแปรเปลี่ยนไปตลอดเวลาตามสภาวะแวดล้อม (ความกดอากาศ)
แนวคิด
ออกแบบพื้นที่นิทรรศการโดยมุ่งเน้นไปที่ความต้องการขั้นพื้นฐาน จากแนวความคิดของสถาปัตยกรรมพื้นถิ่น ซึ่งก็คือการเพิ่มศักยภาพของสิ่งที่มีอยู่แล้วหรือทำได้มากแต่ใช้ให้น้อย สิ่งเหล่านี้ช่วยให้ผู้เข้าชมสามารถโต้ตอบและสำรวจนิทรรศการในประสบการณ์เชิงพื้นที่ที่ไม่เหมือนใคร
………………………………………
– Main Stage –
ศาวินี บูรณศิลปิน และ Tom Dannecker จาก THINGSMATTER
พื้นที่กิจกรรมกลาง จัดกิจกรรมการสัมภาษณ์, เวิร์คชอป, การแสดงหนังสั้น และการตัดสินงานประกวดแบบภายในงานสมาคม
แนวคิด
เวทีหลักที่มีโครงสร้างเป็น “ไม้ไผ่” ที่มีประโยชน์สูงสุด ทั้งราคาไม่แพง สร้างได้เร็ว และมีความยืดหยุ่นสูง ใช้ฝีมือชาวบ้านพื้นถิ่นมาประยุกต์ใช้ สร้างรูปทรงร่วมสมัยที่ขึ้นรูปจากคอมพิวเตอร์ เพื่อให้เกิดชิ้นงานที่มีทั้งความเป็นระบบระเบียบ และความยืดหยุ่นไม่ตายตัวแบบงานพื้นถิ่น
………………………………………
(กดที่ PAGE 2 เพื่ออ่านบทความหน้าต่อไป)
– ASA Club –
ดนัย สุรสา และ สร้อยพลอย พานิช จาก STUDIO KRUBKA
พื้นที่กิจกรรมสมาชิกสมาคม เป็นพื้นที่สังสรรค์ระหว่างสมาชิกสมาคมที่มีกิจกรรมและแสดงดนตรีรวมทั้งอาหารและเครื่องดื่มให้บริการ
แนวคิด
นำโจทย์เรื่อง “สถานที่” แห่งการนัดพบมาตีความใหม่ จากที่มีบทบาทเป็นเพียงแค่พื้นที่สำหรับนัดพบกัน มาสร้างสรรค์พื้นที่ที่ตอบโจทย์เรื่องจุดประสงค์ และอารมณ์ของการนัดพบแต่ละครั้งได้อย่างน่าสนใจ
………………………………………
– ASA Shop + Bookshop –
วิภาวี เกื้อสิริกุล และสิทธนา พงษ์กิจการุณ จาก A MILLIMETRE
พื้นที่ขายของที่ระลึกของสมาคมฯ และหนังสือจากมหาวิทยาลัยต่างๆ
แนวคิด
ออกแบบการใช้งาน “อิฐ” กับนิทรรศการนี้ในวิธีการใช้ที่เปลี่ยนไป โดยให้อิฐเป็นพระเอกมากขึ้น เพราะเราเชื่อว่า “อิฐ” มีความสวยงามในสีสันและผิวสัมผัส สร้างมิติและความหลากหลายที่เป็นหนึ่งเดียว
………………………………………
– ASA International Design Competition 2018 –
สุภาพร วิทยถาวรวงศ์ จาก BEAUTBUREAU
พื้นที่แสดงงานของผู้ส่งผลงานเข้าประกวด ASA International Design Competition ภายใต้โจทย์ VEX ผ่าน 3 นิทรรศการย่อย และใช้รูปแบบการฉายภาพ, จอภาพ และ Print Exhibition
แนวคิด
นิทรรศการออกแบบโดยตอบโจทย์ของการประกวดแบบประจำปีภายใต้หัวข้อ VEX : Agitated Vernacular โดยการนำวัสดุบังคับคือ “ไม้” ไปผ่านกระบวนการแปลงร่าง ลอกเปลือก ขัดสีฉวีวรรณให้ขาว เผาไฟให้ดำ แล้วนำมาประกอบร่าง ผูกยึด ซ้อนตั้ง และตัดคว้านออก ด้วยกระบวนการทำมือให้เป็นโครงสร้างทรงลูกบาศก์คู่แฝดขาวดำ สำหรับจัดแสดงผลงานประกวด
………………………………………
– Student Exhibition –
ชัชวาล ทรัพย์สืบสกุล จาก ARCHIVE
พื้นที่แสดงงานแนวความคิดการออกแบบของนักศึกษาภายใต้โจทย์ “Beyond ordinary” โดยได้รับอิฐจํานวน 350 ก้อน เป็นตัวตั้งต้นในการออกแบบ
แนวคิด
เป็นการใช้วัสดุพื้นฐานในการก่อสร้างอย่าง “อิฐ” มาออกแบบพื้นที่ของแต่ละมหาวิทยาลัย และต้องแสดงถึงหลักการทางวิศวกรรมพื้นฐานของอิฐ ที่สามารถตั้งอยู่ได้ด้วยตัวเองอย่างแข็งแรง ปลอดภัยโดยไม่จำกัดเทคนิคในการก่อสร้าง เช่น การก่อด้วยปูนก่อ การก่อโดยมีโครงสร้าง เป็นต้น และบูธแสดงผลงานควรต้องเปิดรับผู้ชมนิทรรศการได้รอบด้าน
………………………………………
– ASA Awards –
เมธี รัศมีวิจิตรไพศาล จาก COMPOSITION A และ ศรัญญู เอื้อวิเศษวัฒนา
พื้นที่จัดแสดงนิทรรศการผลงานที่ได้รับรางวัล ASA Awards 2018 จากทางสมาคมสถาปนิกสยามฯ
………………………………………
(กดที่ PAGE 3 เพื่ออ่านบทความหน้าต่อไป)
– ASA Member –
นพพล พิสุทธิอานนท์ จาก QUINTRIX ARCHITECTS
พื้นที่จัดแสดงนิทรรศการผลงานของสมาชิกสมาคมฯ ที่ส่งผลงานเข้ามาเพื่อแสดงในงานสถาปนิก 61
แนวคิด
ใช้แนวคิดของ “ดงไผ่” ส่วนลำต้นจะใช้ไผ่เต็มลำ วางตั้งในทิศทางเดียวกัน ทั้งนี้หวังเพื่อให้รบกวนกับผลงานของสมาชิกฯ ให้น้อยที่สุด โดยจะเป็นทั้งโครงสร้างและตัวกำหนดทิศทางของผู้ชม ส่วนยอดจะใช้โครงไผ่ขึ้นเป็นแผงรูปทรงเรขาคณิต hyperbolic paraboloid โดยแผงนี้จะทำหน้าที่เป็นตัวกำหนดแสงและเงาให้กับส่วนแสดงงาน
………………………………………
– Mor-Baan (หมอบ้าน) –
วรพงศ์ มนูพิพัฒน์พงศ์ และ คุณอดา จิระกลานนท์ จาก Ateliertwoplus
พื้นที่ให้คําปรึกษาการออกแบบและก่อสร้างงานสถาปัตยกรรม แก่ผู้ที่เข้ามาร่วมงาน โดยเป็นการให้คําปรึกษาจากสถาปนิกจิตอาสา แบบหนึ่งต่อหนึ่ง
แนวคิด
ผู้ออกแบบสนใจงานไม้ในแบบที่หลายคนมองข้าม เช่น ไม้แบบไม้ค้ำยัน หรือไม้ที่ใช้ทำนั่งร้านในการก่อสร้าง วัสดุเหล่านี้เป็นวัสดุที่มีความสำคัญในการสร้างสถาปัตยกรรมแต่ไม่เคยถูกมาใช้เป็นองค์ประกอบหลักของงานสถาปัตยกรรม มันเป็นวัสดุที่ราคาถูก หาง่ายในแต่ละพื้นที่ โดยแต่ละท้องที่ก็มักจะใช้แตกต่างกัน ซึ่งมันสะท้อนถึง vernacular living อีกมุมหนึ่ง
………………………………………
– ASA CREW –
เสก สิมารักษ์ จาก SAR (เสก สถาปัตย์)
พื้นที่จัดแสดงนิทรรศการของนิตยสาร ASA CREW
แนวคิด
ผู้ออกแบบสนใจ “พื้นที่จัดเก็บวัสดุในงานก่อสร้าง” หรือ “โรงงานผลิต” มองไปที่วัสดุเหล่านั้น ว่าก่อนจะกลายเป็นสถาปัตยกรรม Expanded Polystyrene Foam (EPS) มีลักษณะและรูปแบบที่น่าสนใจอย่างๆร โดยถูกตัดเป็นชิ้นขนาดน้ำหนักเท่ากับอิฐมอญนํามาเรียงซ้อนเป็นชั้น ใช้เป็นพื้นหลังแสดงเนื้อหาของ ASA Crew หลังจบงานวัสดุเหล่านั้นจะถูกขนส่งไปใช้ประโยชน์ในทางสถาปัตยกรรมต่อไป
………………………………………
– ASA Conservation & Vernadoc –
พลวิทย์ รัตนธเนศวิไล , หฤษฎี ลีละยุวพันธ์ , ธนวรรธน์ ปัจฉิมะศิริ และ นัฐวัฒน์ คํารณฤทธิศร จาก PHTAA
พื้นที่จัดแสดงนิทรรศการของกลุ่มงานอนุรักษ์ของสมาคมฯ โดยเป็นการแสดงกิจกรรมต่างๆ ของกลุ่มอนุรักษ์
แนวคิด
รูปแบบการก่อสร้างจากดิน ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน มีลักษณะของโครงสร้างที่รับแรงอัดทางแนวตั้ง (ก่ออิฐ,ผนังดินอัด) ดังนั้นความท้าทายของการก่อสร้างโครงสร้างที่มีพื้นผิวแบบสามมิติจากดิน จึงถูกยกขึ้นมาเป็นโจทย์ เพื่อสร้างรูปแบบองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรม นำไปสู่การประยุกต์ใช้วัสดุดินในรูปแบบใหม่
………………………………………
– ASA Can –
ธาริต บรรเทิงจิตร และภาสุร์นิมมล จาก MOR AND FARMER ณัฐวดี สัตนันท์ จากกลุ่มสนใจ วิธีวิสุทธิ์ อัมพร , อภิชาติ รุ่งแสงวีรพันธ์ และ ฐากูร ลีลาวาปะ จาก CROSS AND FRIENDS
พื้นที่จัดแสดงนิทรรศการของกลุ่มงานสถาปนิกเพื่อชุมชนของสมาคมฯ โดยเป็นการแสดงกิจกรรมต่างๆ ของกลุ่ม
แนวคิด
คน เมือง ธรรมชาติ และเทคโนโลยี จะสามารถอยู่ร่วมกันเพื่อสร้างพื้นที่สาธารณะสำหรับทุกคนได้อย่างไร คือแนวคิดของนิทรรศการ ASA CAN ที่สร้างสรรค์ระบบโมดูลไม้ไผ่ทรงลูกบาศก์ง่ายๆ จัดวางเป็นพื้นที่สาธารณะตัวอย่างที่อยากให้มาลองนั่งเล่น นอนทำงาน ยืนพูดคุย หรือส่องดูงานสถาปัตยกรรมของภาคีเครือข่ายของเรา งานที่ได้กระตุ้นความคิดสร้างสรรค์ชุมชน สร้างปฏิสัมพันธ์ระหว่างผู้คนในสังคม และเพิ่มคุณค่าให้กับพื้นที่เมือง จากการใช้เครื่องมือสำคัญคือ การออกแบบอย่างมีส่วนร่วม
………………………………………
– ASA Friends –
ศศิชลวรี สวัสดิสวนีย์ จาก SILP ARCHITECTS
นิทรรศการ Universal Desgin / นิทรรศการ สภาสถาปนิก / นิทรรศการสภาคณบดี / นิทรรศการ Green Building / นิทรรศการสถาปนิกภูมิภาค
แนวคิด
ในนิทรรศการประกอบด้วยหลายส่วน ซึ่งต้องการออกแบบให้สอดคล้องกัน และให้มีความลื่นไหลของพื้นที่ ซึ่งได้แรงบันดาลใจจากศิลปะการช่างเชิงกราฟิก (graphical craftsmanship) โดยใช้ลวดลายจักสานมาเป็นรูปแบบในการจัดโซน “ไม้ไผ่” วัสดุบังคับได้ถูกนำมาวางตั้งตามแพตเทิร์นเพื่อกำหนดพื้นที่ และวางไล่ความสูงเพื่อสร้างประสบการณ์การต้อนรับ
………………………………………
– Custom Thainess –
ดลพร ชนะชัย และ นัฐพงษ์ พัฒนโกศัย จาก Cloud-floor
เฟอร์นิเจอร์ในพื้นที่ว่างของนิทรรศการหลักภายในงาน
แนวคิด
การเล่าเรื่องราวจากข้าวของเครื่องใช้ และอุปกรณ์คุ้นตาในชีวิตประจำวันที่ถูกนำมาดัดแปลง ปรับเปลี่ยนเป็นสตรีทเฟอร์นิเจอร์ที่ “ไม่ธรรมดา” ที่เข้ากับวิถีชีวิตแบบไทยๆ ในสมัยปัจจุบัน ถูกนำมาเล่าผ่านเรื่องราวในการออกแบบสตรีทเฟอร์นิเจอร์แบบไทยๆ ในพื้นที่ว่างของนิทรรศการหลักภายในงาน
………………………………………
ส่วนตัวคิดว่า เพียงได้ไปชมการออกแบบของทั้ง 18 นิทรรศการภายใน งานสถาปนิก 61 ก็ถือว่าคุ้มค่าแล้วครับ สำหรับใครที่สนใจ Book วันรอไว้เลย วันที่ 1 – 6 พ.ค. นี้ ณ ชาเลนเจอร์ฮอลล์ 1 – 3 ศูนย์การแสดงสินค้าและการประชุมอิมแพ็ค เมืองทองธานี แล้วพบกันครับ
ข้อมูลเพิ่มเติม www.asaexpo.org