ถ้าโลกของเราเต็มไปด้วยปริมาณก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์เยอะเกินไปล่ะก็..คงไม่ดีแน่
ปัจจุบันโลกต้องเผชิญกับวิกฤตการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่ทวีความรุนแรงและส่งผลกระทบต่อทุกภาคส่วน ซึ่งเกิดจากการที่มีปริมาณก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์หรือก๊าซเรือนกระจกเพิ่มขึ้นในชั้นบรรยากาศอย่างรวดเร็ว โดย 1 ใ น 3 ของสัดส่วนการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทั่วโลกมาจากการผลิตวัสดุสำหรับการก่อสร้างอาคารบ้านเรือน จึงทำให้เหล่าสถาปนิกทั่วโลกเห็นถึงความสำคัญของปัญหานี้และคิดค้นวิธีการสร้าง Carbon-neutral Building หรืออาคารที่ปราศจากคาร์บอนขึ้นมา
Carbon-neutral Building คืออาคารที่มีการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในทุกขั้นตอนตั้งแต่ระหว่างการก่อสร้างในการใช้วัสดุก่อสร้างที่เป็นพลังงานหมุนเวียนและการกักเก็บคาร์บอนมาใช้แทน รวมไปถึงฟังก์ชันต่าง ๆ ที่ถูกออกแบบมาเพื่อใช้งานภายในอาคารให้เกิดการปล่อยคาร์บอนได้น้อยที่สุด และนี่คือผลงาน 10 โปรเจ็กต์สถาปัตยกรรมที่มี แนวคิดในการออกแบบอาคารที่ปราศจากคาร์บอนประจำปี 2020 ที่น่าสนใจ
1. Hotel Bauhofstrasse, Germany by Von M.
Hotel Bauhofstrasse โรงแรมที่สร้างด้วย wooden modules เป็นอาคารปลอดคาร์บอนแห่งแรกในเมือง Ludwigsburg ประเทศเยอรมนีถูกออกแบบโดย Von M studio ลักษณะภายนอกอาคารมีสีขาวเด่นตั้งแต่หลังคาไปถึงตัวอาคารราวกับมีหิมะตกลงมาปกคลุมทั่วตัวอาคารไว้ ภายในอาคารพื้นผิวคอนกรีตและแผ่นไม้เคลือบไม้ลามิเนตถูกปล่อยทิ้งไว้ไม่ได้ทาสีเพื่อลดการเกิดคาร์บอน ถึงแม้ว่าโครงสร้างของอาคารจะทำจากคอนกรีตแต่ผู้ออกแบบก็เลือกที่จะทำงานร่วมกับ wooden modules เป็นหลักในการสร้างโรงแรมให้เป็นอาคารที่ยั่งยืนมากขึ้น ทาง Von M ได้กล่าวไว้ว่า “โดยรวมแล้วมีการใช้ไม้ 440 ลูกบาศก์เมตรดังนั้นจึงสามารถสกัดผ่านการจัดเก็บและทดแทนคาร์บอนไดออกไซด์ได้ทั้งหมด 880 ตันอย่างถาวร”
2. The Floating Office Rotterdam, Holland by Powerhouse
Floating Office หรือสำนักงานลอยน้ำถูกออกแบบโดย Powerhouse มีที่ตั้งอยู่บนน่านน้ำของแม่น้ำ Maas ในเมือง Rotterdam ประเทศฮอลแลนด์หรือที่เรารู้จักกันในชื่อเนเธอร์แลนด์ อาคารสำนักงานหลังนี้ถูกสร้างขึ้นจากไม้ซึ่งเป็นวัสดุที่มีการปล่อยคาร์บอนน้อยที่สุด โดยภายนอกอาคารจะโดดเด่นด้วยหลังคาแหลมยื่นออกมาขนาดใหญ่ซึ่งจะเรียงรายไปด้วยแผงโซลาร์เซลล์ด้านหนึ่ง ทั้งยังมีพืชพันธุ์ช่วยปกคลุมอีกด้านหนึ่งและมีระบบแลกเปลี่ยนความร้อนแบบใช้น้ำช่วยทำให้อาคารมีความเย็นเพิ่มขึ้น นอกจากนี้ Floating Office ยังได้รับการยกย่องให้เป็นตัวอย่างของ “การออกแบบสำนักงานที่ทนต่อสภาพอากาศ”
Paradise เป็นสำนักงานไม้เคลือบเพื่อให้สอดคล้องกับพันธะของ Architects Declare โดยตัวอาคารมีความสูงถึงหกชั้นถูกออกแบบโดย Feilden Clegg Bradley Studios สำนักงานแห่งนี้ตั้งอยู่ที่ Old Paradise Street ข้างทางรถไฟในเมือง Vauxhall กรุงลอนดอน โครงสร้างของอาคารจะเป็นการผสมผสานระหว่างแผ่นพื้น แกนไม้ลามิเนต (CLT) คานไม้ลามิเนต (glulam) และยังมีคานเหล็กรองรับบนฐานคอนกรีตบางส่วน ทางสถาปนิกได้คำนวณแล้วว่า “คาร์บอนที่ถูกกักเก็บไว้ในท่อนไม้ประกอบไปด้วยการปล่อยคาร์บอนที่เกิดขึ้นระหว่างกระบวนการก่อสร้างและ 60 ปีแรกของการดำเนินการของอาคาร” จึงทำให้สำนักงานแห่งนี้เป็นอีกหนึ่งอาคารที่ปราศจากคาร์บอน
4. Powerhouse Telemark, Norway by Snøhetta
Snøhetta ได้สร้างสำนักงาน Powerhouse Telemark ที่ปราศจากคาร์บอนในเมือง Porsgrunn ประเทศนอร์เวย์ ลักษณะของอาคารเป็นรูปทรงเอียงมีความสูงถึง 11 ชั้น ภายนอกมีฉนวนกันความร้อนสูงถูกหุ้มด้วยแผ่นไม้ผสมกับที่บังแดดและด้านบนอาคารยังมีหลังคาไฟฟ้าที่ถูกปกคุลมไปด้วยแผงโซลาร์เซลล์ขนาดใหญ่ที่หันไปทางทิศใต้ซึ่งจะสามารถสร้างพลังงานได้มากขึ้น โดยตัวโครงสร้างของอาคารจะเป็น”คอนกรีตเพื่อสิ่งแวดล้อม”ซึ่งเป็นคอนกรีตที่ใช้พลังงานน้อยแถมยังผลิตก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์น้อยกว่าคอนกรีตแบบดั้งเดิม นอกจากนี้ตัวอาคารยังได้รับการออกแบบมาเพื่อตอบสนองต่อภาวะฉุกเฉินทางสภาพอากาศและมีจุดประสงค์เพื่อนำเสนอ “แบบจำลองที่ยั่งยืนสำหรับพื้นที่ทำงานในอนาคต”
A-Block Building Expansion เป็นอาคารการศึกษาระดับอุดมศึกษาที่ทำจากไม้ลามิเนตที่มีความสูง 6 ชั้นอยู่ภายใน Centennial College of Applied Arts and Technology ในเมือง Toronto ประเทศแคนาดา เป็นผลงานการออกแบบของบริษัท Dialog และ Ontario ที่มีแนวคิดการอ้างอิงถึงธรรมชาติและการออกแบบจากชนพื้นเมืองหรือที่เรียกว่า First Nations เป็นกุญแจสำคัญของโครงการ โดยอาคารหลังนี้สร้างด้วยไม้ลามิเนตแบบไขว้ (CLT) ซึ่งเป็น Engineered Wood ที่ใช้ไม้จากท้องถิ่นของประเทศแคนาดา และนอกจากนี้ยังมีแผงโซลาร์เซลล์บนชั้นดาดฟ้าของตัวอาคารเพื่อผลิตพลังงานช่วยชดเชยการปล่อยคาร์บอนประจำปี
Passivhaus เป็นโครงการที่อยู่อาศัยของสภาเทศบาลเมือง York ในสหราชอาณาจักร โครงการนี้ได้รับการพัฒนาโดย Mikhail Riches ที่มีเป้าหมายในการจัดหาบ้านราคาประหยัด 600 หลังพร้อมค่าไฟที่ต่ำเพื่อส่งเสริมให้ผู้อยู่อาศัยใช้ชีวิตแบบลดคาร์บอน ซึ่งสิ่งนี้จะเกิดขึ้นได้จากการออกแบบที่ประหยัดพลังงานและมีการใช้เทคโนโลยีพลังงานหมุนเวียนควบคู่ไปกับการจัดหาวิธีการขนส่งที่ยั่งยืนพร้อมทั้งจัดสรรพื้นที่สำหรับผู้อยู่อาศัยเพื่อปลูกอาหารของตนเอง โดยภายในโครงการจะมีการใช้วัสดุที่เรียบง่ายอย่างอิฐและกระเบื้อง นอกจากนั้นยังมีภูมิทัศน์โดยรอบเป็นพื้นที่สีเขียวกึ่งส่วนตัวและสาธารณะเพื่อส่งเสริมให้ผู้อยู่อาศัยภายในโครงการมีปฏิสัมพันธ์ต่อกันมากขึ้น
7. Flat House, UK โดย Practice Architecture
Flat House บ้านที่ไม่มีคาร์บอนและใช้พืชเป็นวัสดุในการก่อสร้าง การออกแบบในครั้งนี้เป็นการทำงานร่วมกันระหว่าง Practice Architecture และเจ้าของ Margent Farm ซึ่งเป็นสถานที่ทำการเกษตรขนาด 53 เอเคอร์ในชนบทของเมือง Cambridgeshire ประเทศอังกฤษ บ้านหลังนี้เป็นโครงการแรกของทาง Practice Architecture ที่นำส่วนผสมของ hemp และปูนขาวมาเป็นวัสดุในการออกแบบและพัฒนาให้เป็นระบบแผงสำเร็จรูป โดยการนำ hempcrete สำเร็จรูปมาใช้เป็นวัสดุในการก่อสร้างบ้านนั้นสามารถช่วยกักเก็บคาร์บอนได้และไม่เป็นพิษต่อสิ่งแวดล้อมโดยรอบ
8. ส่วนขยายโรงแรม GSH เดนมาร์กโดย 3XN
Hotel GSH ตั้งอยู่บนเกาะ Bornholm ของประเทศเดนมาร์ก อาคารนี้เป็นการออกแบบของ Architecture studio 3XN ที่มีเป้าหมายในการก่อสร้างส่วนขยายของอาคารให้เป็นอาคารคาร์บอนลบหรือที่เรียกว่าสภาพอากาศเป็นบวก โดยตัวอาคารได้รับการออกแบบมาเพื่อดูดซับคาร์บอนและให้บรรลุเป้าหมายที่ตั้งไว้การสร้างอาคารจึงเลือกใช้โครงสร้างไม้เคลือบ CLT หุ้มด้วยแผ่นไม้เป็นวัสดุหลักเพื่อให้เกิดคาร์บอนน้อยที่สุด นอกจากนี้ยังใช้ประโยชน์จากการออกแบบที่นำเทคโนโลยีพลังงานหมุนเวียนมาใช้และมีการตกแต่งที่ทำจากวัสดุรีไซเคิลเพื่อให้ตัวอาคารเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมโดยรอบมากยิ่งขึ้น
9. No Footprint House, คอสตาริกาโดย A-01
No Footprint House เป็นหนึ่งในโครงการที่มีเป้าหมายเพื่อลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ของบ้านซึ่ง Architecture studio A-01 ออกแบบบ้านหลังนี้ขึ้นมาเพื่อเป็นต้นแบบสำหรับบ้านที่ไม่มีคาร์บอนในอนาคตโดยโครงการนี้ตั้งอยู่ในหมู่บ้านเล็ก ๆ ของ Ojochal ในคอสตาริกา ด้วยสภาพอากาศในเขตร้อนชื้นจึงได้รับการออกแบบให้ผนังมีความลาดเอียงให้บังแสงอาทิตย์และปิดทับด้วยไม้ระแนงทรงเรียวที่มีลักษณะคล้ายบานเกล็ดไม้ขนาดใหญ่ซึ่งทำหน้าที่เปิดปิดเพื่อระบายอากาศทั้งยังช่วยควบคุมมุมมองในการมองเห็นจากภายนอกสร้างความเป็นส่วนตัวและความปลอดภัยให้กับผู้อยู่อาศัย
CLT Passivhaus เป็นโครงการที่ Studio Generate ได้ร่วมมือกับนักพัฒนาท้องถิ่นอย่าง Placetailor มีแผนการสร้าง
อพาร์ทเมนท์ที่ปราศจากคาร์บอนในบอสตัน โดยการใช้วัสดุเป็นชุดชิ้นส่วนที่ทำมาจากไม้ลามิเนต (CLT) ซึ่งเป็น Engineered Wood ซึ่งวัสดุตัวนี้ใช้พลังงานน้อยกว่าวัสดุทั่วไปอย่างคอนกรีตและเหล็กทั้งยังมีเส้นใยไม้จำนวนมากในแผ่นไม้เคลือบ (CLT) ซึ่งทำหน้าที่เป็นอ่างคาร์บอนโดยการกักเก็บคาร์บอนไว้ในท่อนไม้และไม้จำนวนมากที่ใช้ในอาคารจะดูดซับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์และห่อหุ้มตลอดอายุการใช้งานของอาคาร











