Design Makes A Better Life.

Pitisuksa School Montessori Chiangrai โรงเรียนทางเลือกที่ดูแลเด็กๆในวันที่อากาศเต็มไปด้วยฝุ่นร้าย สถานศึกษาเป็นพื้นฐานสำคัญของการสร้างสังคม เด็กน้อยคนหนึ่งจะเติบโตมาได้ ไม่ได้มีเพียงครอบครัวเท่านั้นที่ช่วยดูแล ช่วงเวลากว่าหนึ่งในสี่ของวันถูกเทไปที่โรงเรียนซึ่งรายล้อมไปด้วยเพื่อนๆและคุณครู ด้วยเหตุนี้โรงเรียนจึงกลายเป็นอาคารหลังสำคัญที่ต้องคอยดูแลเด็กๆไปควบคู่กับหลักสูตรการเรียนการสอน Pitisuksa School Montessori Chiangrai โรงเรียนทางเลือกเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้จากธรรมชาติเป็นผลงานการออกแบบโดย 1922ARCHITECTS ซึ่งคุณนุ๊ก ทรงธรรม ศรีนัครินทร์ สถาปนิกผู้รับผิดชอบโครงการเองก็ส่งลูกของเขามาเรียนที่โรงเรียนแห่งนี้ด้วยเช่นกัน สำหรับท่านใดที่ยังไม่เคยได้ยินการเรียนการสอนแบบ Montessori เราขอขยายความให้ฟังแบบสั้นๆกันสักหน่อยว่าเป็นการเรียนการสอนที่เน้นเรื่องการจัดสภาพแวดล้อมให้กับนักเรียนโดยมุ่งเน้นให้เรียนรู้จากธรรมชาติเป็นหลัก และเป็นการเรียนคละกันให้รุ่นน้องได้เรียนรู้จากรุ่นพี่ และให้รุ่นพี่ฝึกเป็นผู้นำจากการดูแลรุ่นน้อง นอกจากอาคารหลังใหม่ของโรงเรียนจะถูกออกแบบขึ้นมาเพื่อเอื้อต่อการเรียนรู้ของเด็กๆโดยการมีธรรมชาติรายล้อมและบรรยากาศภายในชวนผ่อนคลายคล้ายอยู่บ้านแล้ว อีกหนึ่งจุดเด่นที่คงไม่กล่าวถึงไม่ได้คือการจัดการกับความยั่งยืนของสถาปัตยกรรมนั่นเอง “จังหวัดเชียงรายเนี่ย นอกจากที่จะมีอากาศที่เย็นสภาพแล้ว ก็ยังมีฝุ่น PM2.5 ด้วย เพราะฉะนั้นตัวอาคารของเราก็จะต้องปรับตัวกับสภาพอากาศที่นี่ให้ เพื่อให้เด็กมีสุขภาวะที่ดี ซึ่งมันก็จะเป็นจุดเริ่มต้นของการเรียนที่ดีด้วย เพราะฉะนั้นเราจะออกแบบอาคารให้มันเป็น Hybrid-system ก็คือสามารถอยู่ในสภาพอากาศที่ร้อนมากได้ แล้วก็ในช่วงอากาศที่ดี เราก็สามารถเปิดหมดได้ แล้วก็ช่วงที่มีฝุ่น PM2.5 เราก็สามารถสร้างพื้นที่ปลอดภัยให้กับเด็กได้ด้วยนะครับ” คุณนุ๊กเล่าให้เราฟังท่ามกลางบรรยากาศร่มรื่นของสนามหญ้าภายในบริเวณโรงเรียน การจัดวางอาคารให้ทิศทางสัมพันธ์กับแดดและลมเป็นส่วนสำคัญที่ทำให้เด็กๆสามารถเอ็นจอยกับการเรียนรู้ได้ในทุกๆวัน “การที่เราจะยืมพลังงานธรรมชาติมาใช้อย่างถูกต้องเนี่ย เราก็ต้องวาง sizing ให้ถูกด้วย ก็คือด้านทิศใต้หน้าต่างจะเล็กกว่าฝั่งทิศเหนือ เพราะฉะนั้นลมที่เข้าจากหน้าต่างที่เล็กกว่า แล้วก็ทางออกที่ใหญ่กว่าจะทำให้ลมแรงขึ้นโดยที่เราไม่ต้องทำอะไร มันก็เป็นจุดที่ทำไมเราต้องใช้หน้าต่างที่มันเล็ก แล้วอีกอย่างนึงก็คือว่าด้านทิศใต้เนี่ยแดดมันจะอ้อมทางทิศใต้ เพราะฉะนั้นการเปิดช่องเปิดเยอะเกินมันก็ทำให้มันร้อน…

Thingamajiggy Coffee Roaster ร้านกาแฟขนาด 3×7 ที่เกิดขึ้นตามรอยภูมิปัญญาแห่งการสร้างยุ้งข้าว เพียงได้ปราดมองไปเห็นสถาปัตยกรรมจากไม้หลังน้อยๆที่ตั้งอยู่ท่ามกลางความเขียวขจีของทุ่งนา ความรู้สึกอบอุ่นหัวใจก็น่าจะเกิดขึ้นกับใครหลายคนไม่ต่างจากที่เกิดขึ้นกับเรา Thingamajiggy Coffee Roaster เป็นร้านกาแฟเล็กๆที่ตั้งอยู่ ณ อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ ได้รับการออกแบบโดยสถาปนิกสายภาคเหนืออันโด่งดังอย่าง Yangnar Studio นั่นเอง คุณเท่ง เดโชพล รัตนสัจธรรม หนึ่งใน co-founder ของสตูดิโอเริ่มเล่าเรื่องราวของโปรเจ็คต์ให้เราฟังเป็นการเปิดบทสนทนา “เราได้รับโจทย์มาให้ออกแบบร้านกาแฟ โดยที่เจ้าของก็มีความชื่นชอบผลงานยางนาที่ได้ออกสื่อที่ผ่านๆมา ก็เป็นโอกาสดีครับที่ได้ไปออกแบบให้ทางเจ้าของ ทีนี้มันมีข้อจำกัดในเรื่องของพื้นที่ เราก็นำเอาจุดด้อยตรงนั้น พยายามพลิกและกลับมัน ให้มันเกิดเป็นจุดเด่นขึ้นมา” คำว่า ‘ข้อจำกัดเรื่องพื้นที่’ ของคุณเท่งในที่นี้ถือว่าเป็นข้อจำกัดที่สามารถมองเห็นได้ชัดเจนผ่านตัวเลข 3×7 ซึ่งเป็นความกว้างความยาวของตัวอาคารหลัก ทว่าเมื่อไล่สายตามองไปข้างๆกัน พื้นที่เอ้าท์ดอร์ที่คั่นกลางระหว่างอาคารทั้งสองหลังซึ่งเกิดขึ้นจากโครงสร้างไม้ไผ่ก็ช่วยสร้างความรู้สึกโล่งโปร่งขึ้นมาทดแทนให้แก่ผู้ใช้งานได้ “เรานำเอาภูมิปัญญาของหลองข้าวหรือว่ายุ้งข้าวทางเหนือตอนบนมาปรับประยุกต์ใช้ ให้เกิดฟังก์ชั่นที่มันเปลี่ยนไป จากเดิมที่เป็นที่เก็บข้าวก็ปรับมาเป็นอาคารที่รองรับการใช้งานที่มันหลากหลายมากขึ้น” คุณเท่งขยายความให้เราฟังเช่นนั้น การใช้ภาษาสถาปัตยกรรมท้องถิ่นมาเป็นตัวกลางการสื่อสารหลักนั้นได้กลายเป็นข้ออธิบายอย่างดีเยี่ยมว่าเหตุใด Thingamajiggy Coffee Roaster จึงสามารถกลมกลืนกับบริบทโดยรอบได้มากถึงเพียงนี้ ศาลาจากโครงสร้างไม้ไผ่ที่ทางสตูดิโอนิยามว่าเป็นพื้นที่ ‘in-between’ นั้นก็มีความน่าสนใจไม่แพ้ตัวอาคาร และเป็นอีกหนึ่งฟีเจอร์ที่ได้รับความเห็นพ้องต้องกันจากสถาปนิกและโอนเนอร์ว่าเหมาะสม ทีมดีไซเนอร์คำนึงถึงคุณสมบัติที่แท้จริงของวัสดุและออกแบบลักษณะโครงสร้างที่ไม่ซับซ้อนนักโดยยึดไม้ไผ่แต่ละต้นเข้าด้วยกันด้วยเชือกซึ่งเป็นเทคนิคตามภูมิปัญญาท้องถิ่น แม้ไม่สามารถใช้บังแดดบังลมในช่วงเวลาที่สภาพอากาศอยู่ในสถานะสุดโต่งได้ แต่ศาลาไม้ไผ่แห่งนี้ก็สามารถช่วยสร้างร่มเงาให้ผู้ใช้งานที่มานั่งดื่มด่ำกับกาแฟหอมๆในบางช่วงเวลาได้เป็นอย่างดี…

Jiunvfeng Study on Mount Tai Pavilion ปุยเมฆบนภูเขาศักดิ์สิทธิ์ ณ ยอดเขาไท่ซาน หนึ่งในห้าภูเขาอันศักดิ์สิทธิ์แดนมังกรแห่งเมืองไท่อัน สถาปัตยกรรมรูปลักษณ์ประหลาดตาทว่าชวนมองแห่งหนึ่งตั้งตระหง่านอยู่บนนั้น สีสันและรูปทรงของตัวอาคารให้อารมณ์กลมกลืนกับเหล่าปุยเมฆสีขาวที่โอบล้อมภูเขาสูงชันเหล่านี้ไว้เป็นอย่างดี “ก้อนเมฆล่องลอยบนภูเขา” คือภาพที่ line+ สถาปนิกผู้ออกแบบอาคารบนโลเคชั่นสุดหินหลังนี้วาดไว้ตั้งแต่ก่อนเริ่มการออกแบบ ซึ่งจากการมองด้วยสายตาแล้วนั้น เราเองก็คิดว่าพวกเขาผลลัพธ์สุดท้ายที่ได้ออกมาถือว่าตรงตามโจทย์ที่พวกเขาตั้งไว้ให้ตัวเองอยู่มากทีเดียว Jiunvfeng Study เป็นสถาปัตยกรรมสำหรับการศึกษาเรียนรู้ที่เต็มไปด้วยหนังสือและพื้นที่ซึ่งเหมาะแก่การใช้สมาธิ แม้จะชวนให้เรารู้สึกประหลาดใจอยู่สักหน่อยว่าเหตุใดสถานที่ซึ่งมีประโยชน์ใช้สอยเช่นนี้ถึงมาตั้งอยู่เสียสูงเสียดฟ้า แต่เมื่อลองได้นึกดูดีๆแล้ว การได้นั่งจดจ่อกับเนื้อหาความรู้ท่ามกลางเมฆขาวคงส่งเสริมให้สมองพร้อมรับสิ่งใหม่ได้เต็มที่ หากมองจากทางด้านล่างของภูเขาแล้วนั้น เราสามารถมองเห็นตัวอาคารได้รอบทิศระหว่างนั่งรถไต่ขึ้นตามถนนที่ทอดตัววนเวียนอยู่รอบภูเขา สถาปนิกอธิบายงานของเขาไว้ว่าสามารถแบ่งออกได้เป็นสามเลเยอร์จากบนลงล่าง ได้แก่ส่วนหลังคาที่มีลักษณะโครงสร้างแบบเมมเบรนสีขาวสะอาดตา ส่วนผนังกระจกใสเกือบรอบตัวอาคาร และส่วนฐานหนักๆที่ก่อขึ้นจากเศษหินเศษปูนนั่นเอง ซึ่งทั้งหมดนี้สามารถสื่อสารคีย์เวิร์ดคำว่า “ล่องลอย” “สว่างไสว” และ “ทะลุปรุโปร่ง” ผ่านงานดีไซน์ออกมาได้อย่างชัดเจน แม้รูปทรงของตัวอาคารนั้นไม่มีอะไรซับซ้อน เป็นเพียงอาคารแนวยาวไร้ซอกหลืบลึกลับ ทว่าความโค้งมนที่เป็นภาษาหลักก็ทำให้ความเรียบง่ายกลับโดดเด่นขึ้นมา ไม่เพียงแต่ให้ความรู้สึกถึงความนุ่มนวลและเรียบเนียน ลักษณะแปลนอาคารที่ยื่นออกจากยอดเขาทั้งสองข้างยิ่งทำให้คำว่าล่องลอยฟังดูชัดเจนยิ่งขึ้น corridor ที่บีบตัวแคบตรงกลางเพื่อเชื่อมต่อระหว่างสเปซกว้างขวางจากบริเวณสุดทางทั้งสองฝั่ง สร้างความสมดุลระหว่างความ static และ ความ dynamic ให้สเปซขึ้นอย่างสวยงาม ความนุ่มนวลของปุยเมฆและความแข็งแกร่งแห่งหินผาถูกสถาปนิกรังสรรค์ให้กลายเป็นสองสิ่งที่เข้ากันเป็นอย่างดี ดีไซน์ที่ถูกไตร่ตรองมาอย่างถี่ถ้วนส่งเสริมให้ธรรมชาติยิ่งใหญ่และสิ่งปลูกสร้างอันถ่อมตัวแห่งนี้กลายเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน จนในที่สุดก็เกิดเป็นสถานที่แห่งการเรียนรู้เหนือยอดไม้ให้ผู้ใช้งานได้เข้ามาทดลองจดจ่ออยู่กับสมาธิของตัวเองในรูปแบบที่ยากจะหาได้จากที่ใดในโลก Project Name: Jiunvfeng…